AANGRIJPEND: 100 jaar einde Eerste Wereldoorlog en de met Bloed doordrenkte West-Vlaamse akkers

1
480
Kruisjes met klaproos, symbool voor de herdenking van de gevallenen in de Menenpoort te Ieper waarin alle namen van de omgekomen militairen uit het Gemenebest zijn gebeiteld foto © Peter-Vincent Schuld
AANGRIJPEND: 100 jaar einde Eerste Wereldoorlog en de met Bloed doordrenkte West-Vlaamse akkers
Door Peter-Vincent Schuld
Soms zijn het niet langer meer de cijfers die indruk maken. 
Soms is het juist niet de al dan niet recente datering die de impact bepaalt.
Komende zondag 11 november herdenken we dat het honderd jaar geleden is dat er een einde kwam aan de Eerste Wereldoorlog, ook wel de Grote Oorlog genoemd. De Eerste Wereldoorlog wordt gekenmerkt door overweldigende en niet te bevatten cijfers aan doden, waarvan een substantieel deel het leven liet in de West-Vlaamse Westhoek, bij velen beter bekend als “Flanders Fields”.
Zicht op de akker nabij het dorp Moorslede in de West-Vlasamse Westhoek, ten tijd van de Grote Oorlog, dorp aan het front
foto: © Peter-Vincent Schuld

Om een beetje een impressie te geven toog ik, als uw verslaggever, op deze dinsdag 6 november op de bonnefooi naar West-Vlaanderen. Naar een aantal plaatsen die voor altijd in het geheugen gegrift staan en stuitte op aangrijpende momenten die ik niet had verwacht.

Krans met klaprozen ter nagedachtenis van de omgekomen Ghurka’s in de Menenpoort van Ieper
foto: Peter-Vincent Schuld
Honderd  jaar geleden. Het lijkt zo lang. Het zijn slechts enkele generaties terug die in een tijd leefden waarin het geweld direct op hun netvlies kwam in plaats van via televisie of het internet.  Maar honderd jaar geleden werd er massaal gifgas gebruikt en vielen er duizenden doden soms op 1 dag. Dit alles zonder dat CNN of de BBC de verschrikkingen direct bij de mensen thuis bracht.
Graf van een niet geïdentificeerde Britse soldaat op het Passendale New British Cemetry
foto: © Peter-Vincent Schuld
Het verhaal werd verteld in kranten en via het doorvertellen. Maar geen gedrukt of gesproken woord kon ook maar de wreedheid en het bloederige karakter van de Grote Oorlog uitdrukken. Honderdduizenden soldaten kwamen nimmer meer thuis en bleven liggen in de omgeving waar de waanzin van oorlog het leven uit hen weggenomen had. Een meervoud aan nabestaanden die geen afscheid konden nemen van het lichaam en wiens overblijfselen, waarvan velen niet geïdentificeerd, of zelfs nooit terug gevonden, zonder requiem aan de aarde werden toevertrouwd. 
Het ereveld Tyne Cot van het Gemenebest in Passendale
foto: Peter-Vincent Schuld

De oorlog droeg niet alleen vragen met zich mee van “waarom”, maar ook waar is mijn zoon, mijn broer, mijn vader?

Militairen die niet zelden vanaf de andere kant van de wereld op Vlaamse bodem vochten en het leven lieten. Canadezen, Zuid-Afrikanen, Nieuw-Zeelanders, Australiërs, Indiërs. 
Richtingborg nabij het herdenkingsmonument voor de Zuid-Afrikaanse gevallenen, waarbij alle de richting naar landen staat aangegeven van het Gemenebest van waaruit militairen op Belgische bodem tegen de Duitse bezetter kwamen vechten en daarbij massaal het leven lieten
foto: © Peter-Vincent Schuld

Wat rest zijn de namen van de gevallen geallieerden van het Britse Gemenebest die zijn gebeiteld in de Ieperse Menenpoort. Waar  tot op de dag van vandaag elke avond klokslag acht uur de last post gespeeld wordt. De Menenpoort. Een kolossaal imposant bouwwerk waar op de muren van de boog en de trapportalen zowat iedere centimeter bedekt is met een naam, een naam van een militair die nooit meer huiswaarts zou keren. Een militair die wellicht geroepen heeft om zijn mama en zijn papa terwijl helse pijnen, afgerukte ledematen en niet meer te genezen wonden hem in de overgang bracht van levend mens tot een dood lichaam, waarvan slechts de herinnering van zijn naasten aan zijn persoon in de harten van hen die hem misten, levend werd gehouden.

De Menenpoort, gezien vanuit de binnenstad van Ieper, waarin de namen staan gebeiteld van alle militairen die bij de slagen om het leven zijn gekomen
foto: © Peter-Vincent Schuld
De namen van de omgekomen soldaten van het Gemenebest, gebeiteld in de muren van de Menenport in Ieper
foto: © Peter-Vincent Schuld
De Menenpoort in Ieper bezin vanaf de buitenzijde van het stadscentrum
foto: © Peter-Vincent Schuld

Welkom in de Westhoek, Welkom op Flanders Fields. Nergens werd de term “dodenakkers” zo feitelijk als op dit betrekkelijk klein stukje grond in de Belgische provincie West-Vlaanderen. Langs de oevers van de IJzer, in de loopgraven op steenworp afstand van de vijand was het veroveren en veroverd worden.

.
Nee, dit is geen verhaal waarin ik u meeneem naar de reden van de oorlog of naar de politieke kant.
Dit is geen verhaal over over agressors en actoren. Dit is een verhaal over een wrede oorlog.
Niet wie er goed of fout was.
Die elementen zijn neergelegd in het Verdrag van Versailles.
Ik neem u mee naar het gegeven van de realiteit dat het leven van een soldaat zo vervangbaar was als een cent, een stuiver, een frank, een pfennig of een penny.
Gedenkteken voor het eindoffensief bij Passendale op 28 september 1918, met daar achter het Passendale New British Cemetry
foto: © Peter-Vincent Schuld
Al wordt op mening school bij ons de eerste wereldoorlog amper of slecht onderwezen. Onze Britse buren investeren in het blijven vertellen van het verhaal. De Britse overheid streeft er naar om elke scholier op zijn minst 1 x gedurende
zijn schooltijd een bezoek te hebben laten brengen aan de plek waar de wrede dood het leven nam van ontelbare jonge mensen. 
Nooit meer oorlog. De vlag van de Europese eenheid hangt achter het ijzeren beeld van een strijdende militair met gebogen hoofd. Met de Brexit nakende dreigt Europa weer uiteen te vallen, maar laten we hopen dat er geen nieuwe oorlogen op tussen Europese landen op de loer liggen.
foto: © Peter-Vincent Schuld
Als blijvende herinnering dragen vanaf medio oktober en in november veel ingezetenen van het (voormalige) Britse gemenebest een klaproos (poppy) op hun revers om de slachtoffers te herdenken van de eerste en de tweede wereldoorlog en ter nagedachtenis van allen die nadien hun leven hebben gegeven in dienst van het vaderland. De bloedrode bladeren van de klaproos staan symbool voor het eindeloos gevloeide bloed waarmee het leven uit menig soldaat in grond van de akkers liep waarop zij vochten.
In metaal uitgevoerde poppy’s (klaprozen) bij de Canada Gate in Passendale ter herinnering van de talloze Canadezen die daar gesneuveld zijn.
foto: © Peter-Vincent Schuld

De door oorlogshandelingen, explosies, kraters en loopgraven omgewoelde aarde van de Westhoek was biologisch gezien een goede grond waardoor de klaprozen in veelvoud konden gaan bloeien. Lang speelde bij veel mensen de gedachte dat de bloeiende klaproos de reïncarnatie was van de omgekomen soldaat.

Kruisje met een klaproos bij een handgeschreven briefje dat werd neergelegd in de Menenpoort voor de omgekomen militair Robert Porter
foto: © Peter-Vincent Schuld
 
Nee, de Eerste Wereldoorlog speelde zich niet alleen af in de Westhoek, maar de meest bloedige en tot de verbeelding sprekende slagen werden hier wel gevoerd. Een willekeurige kerstdag tussen 1914 en 1917. De wapens zwegen even. Er werden kerstliedjes gezongen aan weerszijden van het front dat slechts gescheiden werd door een loopgraaf en wat aarde. De Belgen, Fransen, de Britten, Australiërs, Zuid-Afrikanen, Indiërs, Canadezen en Nieuw-Zeelanders aan de ene zijde tegen de Duitse vijand aan de andere zijde.
.
Er werd zelfs naar en voor elkaar gezongen. Soms was er even geen onderlinge vijandigheid, even een dag geen vijandigheden. Het feest van het licht verduisterde acuut met de zonsondergang waarop de vijandelijkheden werden hernomen en men elkaar weer begon te bestoken met geweren en zware artillerie. Lichamen werden uiteen gereten en tijdelijk met aarde toegedekt.  De zware munitie uit de grote kanonnen woelde de aarde weer om, kraters werden geslagen. Aarde vermengd met de stoffelijke resten van gesneuvelde militairen werd de lucht in geblazen. Tijd om deftig de doden te begraven was er niet. De dood was een “algemeen aanvaarde staat van zijn” zonder waardigheid. Aan geallieerde kans koos men er voor om de gesneuvelde te velde te begraven in massagraven. De Duitse agressor toonde pas na het sneuvelen de menselijke waardigheid en compassie door hun doden individueel te begraven. Een gebruik dat daarna door de geallieerden werd overgenomen.
 
Hoe tegenstrijdig kan de dood zijn. De staat van dood, de staat van ontbinding, de staat van beschaving. Waar paradoxen elkaar ontmoeten en elkaar ontdoen van de schijn die zij linguïstisch in de woorden meedragen.
.
Het is moeilijk voor te stellen dat er bijna geen meter is, op sommige plekken zelfs geen centimeter, waar de grond niet doordrenkt is geweest van het gevloeide bloed. Meer bloed dan tranen. Tranen werden er aan het thuisfront gelaten. De gesneuvelden keerden niet huiswaarts zoals heden ten dage. Ik rijd een stukje door de omgeving van Ieper en Passendale. Overal in de velden en langs wegen tref je een schier oneindig veelvoud aan van erevelden waarop de doden, al dan niet geïdentificeerd te ruste werden gelegd. Geen kilometer kun je passeren zonder de donkergroene, goed onderhouden borden en bewegwijzering die verwijzen naar weer een ander ereveld. 
 
Wegwijzer naar het zoveelste oorlogskerkhof .
foto: © Peter-Vincent Schuld

Wat is beter, ziek, angstig en beverig in de door bloed doordrenkte modder een zekere wrede dood tegemoet gaan of gestorven zijn en in rust neergelegd worden op een perfect onderhouden oorlogskerkhof, waar de grafstenen zonder mos en schimmel precies in gelijke rijen zijn opgesteld als dominostenen, waaronder de stoffelijke resten liggen die als dominostenen gevallen zijn?

.

Een existentiële vraag zonder menselijk antwoord.

.
De oorlog is geschiedenis, de reden van de Eerste Wereldoorlog is geschiedenis. Maar de massale slachtingen zijn geen geschiedenis.
.
Er volgde een periode die we laten zouden duiden als het interbellum (de periode tussen de Eerste en Tweede Wereldoorlog) en ook nadien tot op de dag van vandaag zwijgen de wapens niet en vloeit er nodeloos bloed. Maar tot op de dag van vandaag zijn er helaas ook nog steeds agressors, die niet altijd de vorm hebben van een land of staat, waar tegen in het geweer gekomen moet worden om erger te vermijden.
.
Maar terug naar het verhaal van Flanders Fields, daar in het mooie West-Vlaanderen. Dit verhaal kent absoluut niet de bedoeling om volledig te zijn. Talloze boeken zijn er over geschreven en geen standaardwerk kan de diepte en de breedte van de slachtingen en de pijn beschrijven. De noodkreten van angst werden overstemd door het zware geschut dat aanhoudend op elkaar vuurde. Geen schreeuw of vocale doodsangst liet zich vereeuwigen. 
“Hun Naam leeft voor altijd”, als inscriptie in het monument op het Passendale British New Cemetry
foto © Peter-Vincent Schuld
Nee, het verhaal dat we hier schrijven is alles behalve volledig. 
We bouwen het nu om de slagen in de Vlaamse Westhoek. Dat mag ook, temeer daar vanuit “Flanders Fields” er een grote symbolische werking uitgaat naar de herinneringen van de gruwelijkheden. Maar liefst drie bloedige slagen en een eind-offensief werden om Ieper gevoerd. U mag niet vergeten dat sinds het begin van de Eerste Wereldoorlog al fiks wat slagen elders gevoerd werden in België en Frankrijk. Veel mensen zijn de slag om het Waalse Bergen (Mons) in 1914 vergeten. En niet alleen militairen uit het Britse Gemenebest lieten het leven.
Passendale (Paschendaele) New British Cemetry
foto: © Peter-Vincent Schuld
Het was niet de eerste keer dat ik als uw verslaggever West-Vlaanderen introk en ook niet in de eerste keer in relatie tot de Grote Oorlog.
.
Maar het was weer even de hoogste tijd om te voelen en te ervaren wat er na honderd jaar nog over is van die massale slachtpartijen en veldslagen. 
 .
Een van de meest bloedige confrontaties was de Slag bij Passendale, ook wel de derde Slag om Ieper genoemd.  Passendale, er werd gevochten om de strategisch en op een heuvel liggende plaats. De slag ving aan midden 1917 en eindige formeel rond de tiende november van dat jaar, maar eigenlijk ging de strijd gewoon door.

 

De Canada Gate bij Passendale met zicht door de poort op het weer opgebouwde plaatsje Passendale dat in de Eerste Wereldoorlog werd gereduceerd tot puin en modder.
foto: © Peter-Vincent Schuld
Opbrengst? De geallieerden boekten slecht 8 kilometer terreinwinst. De dodencijfers zijn verbijsterend en niet te bevatten.
Aan geallieerde zijde werden 110.518 doden geteld. Aan Duitse zijde 55.173. Het aantal gewonden wordt op zo’n 450.000 geschat.
En nog zijn er nog steeds vermisten, zowel aan geallieerde zijde als (voornamelijk) ook aan Duitse zijde.

 

Herinneringskruis met klaproos bij het oorlogsmonument “Canada Gate, op de heuvel waar zo bloedig om is gevochten in Passendale
foto: © Peter-Vincent Schuld
Dan hebben we het maar over 1 veldslag om een betrekkelijk klein maar strategisch belangrijk gebied. Van Passendale zelf was niets meer over. Modder, puin, prikkeldraad, bomkraters en vooral bloed, heel veel bloed.
Elke centimeter van het gebied is doordrenkt van het bloed, de landerijen dragen de schreeuwen om moeders. Opgenomen door de aarde, voelbaar als je door de landerijen loopt. Ik wandel door de landerijen, kniel
en pak een handvol aarde vast en laat het door mijn vingers glijden en besef dat 100 jaar geleden deze handvol grond gehydrateerd is geweest door regen en mensenbloed.
Een Canadese vlag en een herdenkingskruis bij het monument voor de Canadese gevallenen op de heuvel bij Passendale
foto: © Peter-Vincennt Schuld

Even verderop rooit een boer zijn aardappelen. Aardappelen tot  groei gekomen op akkers waar de dood massaal toesloeg. De consument van de aardappelen in kwestie zal nooit beseffen dat zijn “patatten” verbouwd werden op een dodenakker. Dit feit in relatie tot het consumeren van aardappelen in kwestie is totaal irrelevant. De relevantie zit hem in het gevoel, de wetenschap dat waar de dood nam de natuur weer geeft.

Het monument voor de Canadese gevallen militairen op de heuvel bij Passendale
foto: Peter-Vincent Schuld

De route wordt voortgezet in de richting van de het grote Britse ereveld Tyne Cot, of beter gezegd het ereveld van het Britse Gemenebest. De weg werd halverwege onderbroken door een tijdelijke versperring. Ik kijk over de heuvel heen en zie achter de heuvel de nodige activiteiten op het ereveld Tyne Cot. Met een andere blik zie ik opvolgend een drietal lijkwagen vanuit de richting van het ereveld komen. Ik zie dat ze leeg zijn. Hun doorgang werd tegengehouden door een dwars over het weggetje geplaatste versperring die ik uit beleefdheid even weghaal zodat de rouwauto’s konden doorrijden. Bijna onzichtbaar komt een politieagent op een scooter aangereden die ik de hand schudde en vroeg wat er feitelijk plaatsvond. Blijkbaar hadden de lijkwagens de stoffelijke resten van drie gesneuvelde militairen die ergens te velde waren aangetroffen overgebracht naar hun laatst rustplaats op het ereveld.

Zicht op het ereveld van het Gemenebest Tyne Cot is Passendale
foto: © Peter-Vincent Schuld

 

De koers werd vliegensvlug richting het ereveld gezet, doch beseffend dat ik voor de feitelijke ceremonie en de teraardebestelling eigenlijk te laat was. Als ik dit had geweten, dan…. als, maar, dan, als….als al die militairen hadden geweten dat ze op Belgische bodem zouden sneuvelen……… Ik spoedde mij, op een piëteitsvolle wijze,  over de begraafplaats naar de plek waar de drie militairen zojuist te ruste waren gelegd met militaire eer. De Australische en Britse dragers en schutters voor het eresaluut, de anglicaanse en rooms-katholieke priesters, de doedelzakspeler…..hun taak zat er op.

 

Britse militairen en een priester na afloop van de ter aardebestelling van de drie militairen op het ereveld Tynecot in Passendale
foto: © Peter-Vincent Schuld
Mijn oog viel op de open graven naast elkaar waar drie typisch Britse doodskisten waren neergelaten. Wie waren deze mensen?
Belangstellenden werpen aarde op de kisten van de meer dan 100 jaar geleden omgekomen Australische en Britse militairen op het Tyne Cot ereveld.
foto: © Peter-Vincent Schuld

Het bleek te gaan om twee Australische en een Britse militair wiens resten medio 2016 samen gevonden tijdens wegwerkzaamheden waren in een bomput in het nabij gelegen Zonnebeke. Bij de Britse militair werden nog stukken van zijn uniform en enkele persoonlijke bezittingen gevonden.

Australische officier bij het open graf van zijn omgekomen landgenoot op Tyne Cot cemetry, in Passendale
foto: © Peter-Vincent Schuld

 

Ze kregen alsnog een uitvaart met volledige militaire eer die werd georganiseerd door de Britse en Australische Joint Casualty and Compassionate Centres. Namen? Geen namen. Hun persoonlijke identiteit kon niet meer worden vastgesteld. Gevonden artefacten onthulden alleen hun land van herkomst. Gestorven en samen in een gat “langs de weg” terecht gekomen. Bijna 100 jaar daar hebben gelegen. Geen familielid, geen geliefde die ooit nog wat vernomen heeft over het definitieve lot van hun naasten overzee.

 

Britse luchtmachtofficier werpt zand op 1 van de kisten van de te velde omgekomen en thans herbegraven militairen op Tyne Cot Cemetry in Passendale
foto: © Peter-Vincent Schuld
Bijna 100 jaar na hun overlijden zij de mannen teruggevonden in een willekeurige kuil, ergens. Honderd jaar passeerden er ontelbare mensen die geen wetenschap hadden dat hier menselijke resten lagen die toebehoren aan helden die voor de vrijheid vochten.

 

Belangstellende werpt zand op een van de kisten van de omgekomen militairen die zijn begraven op Tyne Cot Cemetry, in Passendale
foto: © Peter-Vincent Schuld
Honderd jaar later werd er voor ieder van hen een nieuwe kuil gegraven. Hun kisten met daarin hun resten werden neergelaten.
Liggen op een veld van eer. Honderd jaar later werden hun lichamen opnieuw met zand toegedekt. Ditmaal met kleine schepjes
door zij die het onbekende drietal de laatste eer kwamen bewijzen. De zorg voor hun laatste rustplaats wordt kies en met toewijding ter hand genomen door de Commonwealth War Graves Commission. Buiten de begraafplaats staan voertuigen opgesteld van deze internationale organisatie die zorg draagt voor de oorlogsgraven en de erevelden wereldwijd. 
Vrachtwagen van de Commonwealth War Graves Commission in gereedheid om de graven toe te dekken
foto: © Peter-Vincent Schuld

 

Als de genodigden en herdenkenden straks het ereveld verlaten hebben zullen zij de begraafplaats betreden, de graven dichten en het eeuwig groene gras ook laten groeien op de helden die aldaar ter ruste zijn neergelegd.
Medewerker van de Commonwealth War Graves Commission wacht in zijn. vrachtwagen tot de ceremonie voorbij is, om de graven toe te dekken
foto: © Peter-Vincent Schuld

 

Bij aankomst op het ereveld van het Britse Gemenebest was mij iets opgevallen. Ik zag twee Duitse graven, met Duitse inscripties waarin de stoffelijke resten lagen van Duitse militairen. Gescheiden en tegen elkaar in het leven,  met elkaar verbonden in de dood. Navraag leerde dat het niet ongebruikelijk was dat stoffelijke overschotten van gesneuvelde vijanden op elkaars erevelden een plaatsje kregen in de Westhoek. Iets wat totaal ondenkbaar is in de periferie van de strijd tussen de beschaafde wereld en Nazi-Duitsland.
Duits oorlogsgraf op de begraafplaats van het Gemenebest Tyne Cot, in Passendale
foto: © Peter-Vincent Schuld

 

Op de weg terug, de Westhoek verlatend al rijdend op de A19 richting Kortrijk herinner ik mij een verhaal.
Deze weg heeft een historie en niet zo maar eentje.
Deze weg is aangelegd, dwars door en over de linies waar veel militairen gesneuveld zijn. Tienduizenden van hen zijn nimmer teruggevonden. De weg waarover er nu gereden wordt gaat dwars over en door plekken waar de aanleg van de weg voorrang kreeg op het bergen van slachtoffers uit de Grote Oorlog. Stoffelijke resten, mogelijk ook explosieven
en andere overblijfselen uit de oorlog werden dan wel onder het wegdek verdoezeld dan wel elders “stiekem” gedumpt zodat de aannemers maar geen vertragingen opliepen bij de aanleg. 

 

Australische militairen op het ereveld Tyne Cot in Passendale
foto: © Peter-Vincent Schuld
Het doortrekken van de A19 is ook om die reden een halt toegeroepen stelt Wouter Sinaeve van de Educatieve dienst van het Flanders Fields Museum in Ieper. Het tracé zou dwars lopen door de voormalige stellingen en velden waar zwaar gevochten is en die van archeologische grote waarde zijn stelt de heer Sinaeve. Ook daar zullen nog zeker stoffelijke resten te vinden te zijn. De A19 is bijlange na niet de enige plaats waar stoffelijke resten en bodemvondsten verborgen liggen. De heer Sinaeve vertelt ferm en kordaat dat er in België een nieuwe wet is aangenomen welke verbiedt en voorkomt dat amateurclubs in het wilde weg gaan graven en dat zulks is voorbehouden aan speciale aangestelde archeologische bedrijven.
Het Tyne Cot ereveld in Passendale.
foto: © Peter-Vincent Schuld
Bij vondsten van explosieven komt de Belgische explosieven opruimingsdienst DOVO ter plaatse om het oorlogstuig te identificeren
en deze vervolgens onschadelijk te maken, uitrukkend vanuit het nabij gelegen Poelkapelle.
.
Ik spreek deze middag niet alleen met Wouter Sinaeve maar ook met Flanders Fields vrijwilliger René de Clerck. Beide heren zijn aangedaan door de onverschilligheid die je onder de jongere generaties ziet en geen enkele binding meer hebben met wat er zich heeft afgespeeld. Ik merk dat de René de Clerck oprecht echt begaan is, en zich al jaren sterk maakt als vrijwilliger binnen de organisatie van het Flanders Fields Museum dat is gevestigd in de Ieperse Lakenhalle. Bijna overbescheiden maar geen mogelijkheid onbetuigd latend om zijn uiterste moeite te doen. Wat moet de wereld zonder mensen als René de Clerck en Wouter Sinaeve? Zij houden de herinnering levend. Waar politici niet in slagen, slagen zij wel in. Namelijk het doordringen tot harten en hoofden.
Zicht op de Grote Markt van Ieper met op de achtergrond de Lakenhalle, waarin het Flanders Fields Museum in gevestigd is.
foto: © Peter-Vincent Schuld
René probeert vanuit zijn hoedanigheid het verhaal levend te houden, onderhoudt contacten met nabestaanden van gesneuvelden en verricht feitenonderzoek. De onverschilligheid laat hem niet onberoerd.

.

Sterker, René de Clerck wil net zo graag als Wouter Sinaeve het verhaal levend houden opdat we hopelijk iets zullen leren. De heer Sinaeve vertelt “Ik krijg hier schoolklassen binnen die in het begin wat onverschillig zijn,
voor hen is het een dagje uit, maar als ik ze de verhalen vertel en ze meeneem naar de gebeurtenissen verandert er toch wat in hun houding, ik merk dat ik door de laag van onverschilligheid heen kom”. Vol passie en compassie zet de heer Sinaeve zijn verhaal voort en en vertelt honderduit over de noodzaak van voorlichting, in de hoop dat er nooit meer zulke
verschrikkingen voordoen. “Zeker gelet op de dag van vandaag” stelt de heer Sinaeve.
Gedenkteken langs de weg nabij Ieper voor alle gevallenen aan geallieerde zijde.
foto: © Peter-Vincent Schuld

 

Het verhaal van de Grote Oorlog is zeker nog niet uitverteld. Tot in lengte van jaren zullen nieuw ontdekte feiten en bodemvondsten
de gemoederen bezighouden. Ook de uitvaart van de drie militairen op Tyne Cot kon rekenen op warme belangstelling van de  Britse media die aan het verhaal meer aandacht besteedden dan de grootste krant van Vlaanderen, Het Laatste Nieuws.
Medewerkers van de Commonwealth War Graves Commission geven de Menenpoort in Ieper een schoonmaakbeurt voor de de herdenkingsceremonie op zondag 11 november, waarop het honderdjarige einde van de oorlog wordt herdacht.
foto: © Peter-Vincent Schuld

11 november 2018, Armistice, oftewel de wapens zwegen, het bloed vloeide niet langer, de tranen bleven regenen, de doden kregen hun definitieve laatste rustplaats. De littekens op de zielen van de getroffenen zullen waarschijnlijk nimmer zijn geheeld.

Maar ze zijn er niet meer. Ook bij hen is de dood na 100 jaar komen aankloppen. Het zijn de overleveringen en de monumenten
welke ons resten. 

 

Herdenkingsmonument voor de gesneuvelde militairen langs de weg in de Westhoek
foto: © Peter-Vinecnt Schuld
Amazing Grace; Met conclusie dat vrede niet bestaat, alleen tijdelijke stabiliteit en de dat mens hier voor 100% debet aan is.

 

1 REACTIE

LAAT EEN REACTIE ACHTER

Please enter your comment!
Please enter your name here