Remkes en de bekering tot referenda

0
202
Onze columnist Bernd Timmerman foto © Peter-Vincent Schuld
Remkes en de bekering tot referenda
door Bernd Timmerman
De macht moet terug bij het volk. Op het sterfbed van de democratie heeft VVD-er Johan Remkes het referendum-licht gezien. Is de stem van het volk, vox populi, de redding van de democratie?
LAAGOPGELEIDEN EN DE SCHIJNAFSPIEGELING
Na bijna twee jaar lang denkwerk heeft de Staatscommissie Parlementair Stelsel onder leiding van oud-minister Johan Remkes een belangrijke conclusie getrokken. De  parlementaire democratie voldoet niet meer.
.
80 aanbevelingen doet de commissie. Om te redden. Misschien wel de belangrijkste: de invoering van het bindend referendum.
Terwijl kort geleden een meerderheid in de senaat ingestemd heeft met de afschaffing van het raadgevend referendum. Daarmee leek de volksraadpleging voor langere tijd afgeschaft.
.
Remkes en zijn commissie vinden dat de parlementaire democratie vooral hapert doordat de Eerste en Tweede Kamer geen juiste afspiegeling zijn van de bevolking.
.
Teveel burgers zouden hun standpunten niet terug zien in de besluiten die op het Binnenhof zijn en worden genomen. Daarbij wijst de commissie vooral op de groepen met lagere opleidingen. Zij voelen zich niet vertegenwoordigd.
.
Johan Remkes zegt zich ook te hebben laten inspireren door de recente demonstraties  van de gele hesjes. Hij lijkt zo een teken te hebben gezien dat hem en zijn commissie doen inzien dat een bindend referendum de redding van de democratie is. We zien een vergelijking met Keizer Constantijn de Grote.
REMKES ZIET HET LICHT
Constantijn ging de strijd aan met Maxentius om de macht. Het kwam tot  een treffen bij de Milvische brug, waarbij Constantijn – nog geen christen – steun zocht bij de kerk. Bisschop Eusebius van Caesarea in Vita Constantini zag de keizer vóór de slag een kruis aan de hemel staan met de Griekse tekst Toutoi nika. ‘Overwin hiermee’. In hoc signo, Constantijn won en Maxentius verdronk in de Tiber.
.
Het lijkt erop alsof de politici van middenpartijen in hun wanhoop, komend door de opkomst van rechts en links populisten, alles willen doen om steun van het volk te krijgen. Er zijn juist bruggen nodig met goede bestuurders. Geen referenda die het volk tegenover elkaar zetten.
.
De ‘Gele Hesjes’ als teken voor Remkes die het licht ziet om het volk te omarmen. Een bekering tot het bindend referendum in een tijd dat D66 de kroonjuwelen op marktplaats heeft gezet in een vlaag van goed verstand.
.
Zijn de adviezen van de commissie Remkes genoeg om de populisten te laten verdrinken in de golven van hernieuwde macht aan het volk? En leidt de voxpop tot beter beleid?
DE TIEN GEBODEN VAN JOHAN
De belangrijkste tien van Remkes om de democratie te redden:
* Voer een bindend correctief referendum in
* Stel een Constitutioneel Hof in. Hierdoor kan een burger die vindt dat zijn of haar grondrechten worden aangetast bezwaar maken tegen een wet
* Er moet meer transparantie komen over de financiering van politieke partijen zoals giften. Er is ook meer zicht nodig op het gebruik van sociale media
* Versterk het onderwijs in de vakken geschiedenis, staatsinrichting en maatschappijleer
* Geef voorkeurstemmen bij de Kamerverkiezingen meer gewicht
* Open extra stembureaus in buurten waar de opkomst bij verkiezingen laag is.
* Kiezer kunnen naast Kamerleden ook de formateur kiezen
* Tijdens de formatie moet vaker verteld worden wat de stand van zaken is en alle stukken die op tafel hebben gelegen worden na afloop openbaar
* De Eerste Kamer kan een wetsvoorstel terugsturen naar de Tweede Kamer. Nu kan de senaat een voorstel alleen goed- of afkeuren
* De Tweede Kamer moet meer mogelijkheden krijgen voor eigen onderzoek en inhoudelijke ondersteuning
.
Goede voorstellen maar niet allemaal. Ook te weinig verandering. De durf was er toch niet helemaal. Johan is geen wérkelijke verlosser.
REFERENDA ZIJN HET POPULISTISCHE KWAAD
Het invoeren van een bindend referendum  geeft geen beter beleid, zeker geen beter afgestemd beleid. De rechten van minderheden en kwetsbaren staan op het spel.
.
Juist bij referenda gaat het om de macht van de meerderheid. Het is ook symboolpolitiek. De meeste besluiten worden gewoon in Den Haag genomen. Goed georganiseerde groepen kunnen ook via propaganda de meerderheid kapen. Het versterkt juist het lobbyen. Er ontstaat linking. Dat wil zeggen dat er thema’s meespelen die los staan van waar het werkelijk omgaat.
.
Daarnaast is het onmogelijk om van mensen te verwachten dat zij alle ins en outs zien om tot een weloverwogen keuze te komen. Los van het feit dat het volk niet bestaat. Er zullen altijd verschillen van mening blijven.
.
Is alles ook wel uitvoerbaar wat ‘het volk besluit’? Aanvaardbaar, uitvoerbaar, wenselijk en betaalbaar?
.
Het invoeren van het bindend referendum is een slecht advies. Het geeft een schijngevoel van invloed en daar waar er besluiten zijn van ‘het volk’ is het zeer de vraag of het oplossingen biedt of spanningen en problemen verminderd.
.
Remkes en co hadden zich door de gele hesjes kunnen laten inspireren en met andere voorstellen moeten komen. Niet de emotie van een moment.
.
Het invoeren van een kiesdrempel, afschaffen van de senaat, de partijdemocratie ontmantelen,  het dualisme bevorderen, een gekozen premier voor 7 jaar met zaken-kabinetten, dat waren moedige keuzes geweest.
.
Het volk laten beslissen met een simpel ‘ja en nee’ is vragen wie je kruisigt en vrijlaat op beslissende morele momenten. Juist de chaos van Brexit moet politici laten inzien nooit, maar dan ook nooit meer het R woord in de mond durven te nemen.
.
Beter beleid is nodig in combinatie met politieke hervormingen. Het referendum is dood, leve de democratie van het verstand.
Er zijn goede bestuurders nodig, minder partijen en meer bruggen

 

LAAT EEN REACTIE ACHTER

Please enter your comment!
Please enter your name here