Analyse: In de Oekraïne-crisis is de Amerikaanse president Biden de kerosine op het vuur

0
Preisdent Biden gedurende de EU-US top Foto: © Europese Unie

door Peter-Vincent Schuld

De kans dat het Oekraïens-Russisch dispuut uitmondt in een daadwerkelijk gewapend treffen wordt groter naarmate de Amerikaanse president Biden er zich verder mee bemoeit. De uitspraken van Joe Biden over een eventuele beperkte of grote militaire interventie in Oekraïne en het westers antwoord daarop is voor meerdere uitleg vatbaar. Het antwoord van Biden schept geen openingen om een escalatie te voorkomen. Biden geeft blijk de historische contexten in de regio niet te kennen. Biden handelt als een vuilnisman die zonder opdracht opeens zin  krijgt om zonder kennis of kunde een openhartoperatie uit te voeren.

Oekraïne ligt op het Europese continent

Jachthaven en zeehaven aan de Zwarte Zee in Odessa, Oekraïne
Foto: © Peter-Vincent Schuld

Biden vergeet dat Oekraïne op het Europese continent ligt en je de geschiedenis van dit continent heel goed moet kennen om geen stommiteiten te begaan. Elke stommiteit van wie dan ook heeft direct een onnodig verlies van mensenlevens tot gevolg. De situatie van een Russische dreiging is onwenselijk maar moet wel in perspectief gezien worden van een Pan-Europese realiteit en dualiteit die haar intrede heeft gedaan sinds de bolsjewieken (de communisten) de Russische Tsarendynastie verdreven en Romanovs nadien hebben vermoord. Rusland leeft in een spagaat van enerzijds het niet kunnen loslaten van de Sovjet-heerschappij en de hang naar de vaart der volkeren waarin Tsaar Peter de Grote in 1697 Rusland wilde brengen.

Rusland was op dat moment alles behalve vooruitstrevend en liep technisch gezien ver achter op de westerse wereld. Nederland behoorde destijdsbij de wereldtop.

Het oude Rusland en het oude Nederland

Houtzaagmolen op de Zaanse Schans, een van de dingen waar Tsaar Peter van Rusland zo in geïnteresseerd was
Foto: © Peter-Vincent Schuld

Tsaar Peter kwam naar het Nederlandse Zaandam, bekend om zijn scheepswerven en houtzagerijen. Hij verbleef er een week en leerde een hoop over het scheepstimmerwerk. De Zaankanters, toen al wat direct van aard, kwamen achter de identiteit van de boomlange Tsaar Peter (2,04 meter) en maakten het voor Tsjaar Peter geen echt aangenaam verblijf.

Tsaar Peter huisje in Zaandam, Nederland
Foto: Peter-Vincent Schuld

Hij nokte het snel af naar Amsterdam waar hij een maand verbleef. In eigen land introduceerde hij zo´’n 1000 Nederlandse woorden, vooral uit de scheepvaart en zelfs Tsaar Peter sprak zelf enig Nederlands. Tot op de dag van vandaag zie je dat de Russen vrij makkelijk buitenlandse talen aanleren. In Zaandam is nog steeds het Tsaar Peterhuisje te zien dat overdekt is door een  stenen gebouw om het oorspronkelijke houten huisje te beschermen. Straatnamen zijn in dat deel van Zaanstad  in het Nederlands en in Russisch geschreven. Onvervalste geschiedenis.

De ANWB Tsaar Peter wandelroute in Zaandam, Nederland
Foto: © Peter-Vincent Schuld

Het zegt wat over het oudere Europa, een tijd waarin de Russen voornamelijk de Ottomanen (huidig Turkije) als vijand hadden en er de nodige oorlogen met de Turken uitgevochten werden. 

De Tsaar Peterstraat in Zaandam, Nederland
Foto: © Peter-Vincent Schuld

Het oude Oekraïne en het oude Rusland & een aftandse president Biden

In een eerder verhaal vertelden we reeds dat Rusland en Oekraïne meer gemeen hebben dan we zouden denken. Oekraïne werd ooit het Land van Roes (Rus) genoemd. Neem je deze historische perspectieven niet mee in je denken zul je nooit het Russisch of Oekraïens perspectief begrijpen. Biden doet dat niet. Hij kan het niet.

De Amerikaanse president Joe Biden tijdens een EU-US top.
Foto: Europese Unie

Joe Biden, in eigen land, de VS , wordt de man diep veracht tot gehaat. Veel Amerikanen die hun stem hebben  gegeven aan Biden, hebben spijt als haren op hun hoofd. De man speelt werkelijk niks klaar, krijgt niets behoorlijks door het congres en de senaat. De man is niet alleen een intellectuele aanfluiting maar ook een intellectuele leegte. Hij dreigt VS en de bondgenoten binnen de NAVO mee te slepen in een langdurige vete aan de oostgrens met de Europese Unie. Poetin wenst alleen inhoudelijk te praten met mensen die er toe doen. Maar wie is er nu gesprekspartner? Is het de NAVO? Is het de Europese Unie? is het Oekraïne? of zijn het de VS? Zegt u het maar!

Wat nu met de NAVO?

een NAVO AWAC spionage en observatievliegtuig boven Luxemburg
Foto: Christel Dubos / Schuld

De NAVO ziet voor haar een rol weggelegd als potentieel bijtende waakhond, maar namens wie? Vliegt de NAVO niet te hoog? Een deel van de EU lidstaten is eveneens lid van de NAVO. Onder meer Finland is dat niet en Finland lijkt er ook geen zin in te hebben op het moment. Groot-Brittannië is dat wel, maar is geen lid meer van de EU. Canada is ook lid van de NAVO maar neemt een weinig prominente plaats in als het aankomt op het internationale politieke toneel. Canada en Groot-Brittannië stuurden wel allebei militaire adviseurs en trainers naar Oekraïne. Daarmee gooien ook zij olie op het vuur en werken zij hard mee aan de terugkeer van de koude oorlog.

Briefing van de staf inde permanente vertegenwoordiging van het Koninkrijk der Nederlanden bij de NAVO in Brussel, België
Foto: © Peter-Vincent Schuld

De NAVO is een kunstmatig dier geworden dat een soort patchwork vormt van landen die eigenlijk niets meer met elkaar hebben. Turkije is eveneens NAVO-lid maar zal als het er op aankomt niet snel tegen Rusland gaan vechten, omdat Rusland Turkije met de grond gelijk maakt. We schreven al eerder dat Erdogan het inmiddels uitgewoond wegwerpsletje is van Rusland. Met een torenhoge inflatie is Turkije erg kwetsbaar, dus die houden zich wel kalm, zo mogen we verwachten.

NAVO Secretaris Generaal Jens Stoltenberg op de Buitenlandse Zaken en Defensie raad van de EU in Brussel, België
Foto: © Europese Unie

De NAVO is bij gebrek aan zelflegitimatie eerder een obstakel dan een mediator geworden waar het op stabiliteit aankomt.  Maar dat zal ook moeten doordringen tot het hoofd van de politieke leiding van de NAVO in de persoon van secretaris-generaal Stoltenberg. Maar het moet ook doordringen in het hoofd van de Amerikaanse president Biden. De onderlinge chaos in de verhoudingen lijkt de Russen in de kaart te spelen met betrekking tot de invloedssfeer.

Een machinekamer en de historische realiteit

Machinekamer van een Russische visserstrawler in de Haven van Antwerpen
Foto: © Peter-Vincent Schuld

Rusland in en blijft de machinekamer van veel landen in de regio die ooit tot de Sovjet-Unie behoorden. In de Helsinki Akkoorden kan dan wel zijn vastgelegd dat de territoriale integriteit van de landen met inbegrip van Oekraïne gehandhaafd en gerespecteerd zullen moeten blijven, maar zijn we intussen niet ingehaald door de wedergeboorte van de historische realiteit?

Een Pools militair vrachtvliegtuig van het “Sovjet merk” Antonov landt op de NAVO luchtmachtbasis Powidcz in Polen
Foto: © Peter-Vincent Schuld

En nu? De NAVO is te laat geweest voor een institutionele hervorming. Waarom dat niet ruiterlijk toegeven? Dan kunnen we ook makkelijker toewerken in overleg met de Russen dat een NAVO-lidmaatschap van Oekraïne zinloos is en het ons op de lange termijn niet verder brengt tot betere verhoudingen met de Russen. Immers, bij gebrek aan een defensie tak ziet Rusland de Europese Unie in militair opzicht niet als een gevaar maar de NAVO wel. Laat Oekraïne de neutrale bufferstaat zijn. Zeg maar een politiek militaire bufferzone tussen de Europese Unie en de Euraziatische Unie met Rusland als leidende staat en laat de economie de realiteit van de onderlinge verhoudingen bepalen. Uiteindelijk winnen die het toch van de invloedssferen.

Leve de handel en de Hanze

Schip geladen met staal in de haven van Odessa, Oekraïne (aan de Zwarte Zee)
Foto: © Peter-Vincent Schuld

Het is primair een politiek probleem en veel minder van de wederzijdse bevolkingen in Rusland en de Oekraïne. Sluit vrijhandelsakkoorden af tussen Rusland, Oekraïne en de Europese Unie. Denk een beetje zoals de handelslieden dat deden tijdens de hoogtijdagen van de Hanze toen we volop voeren naar Sint-Petersburg.

Hout ligt klaar voor verscheping in de haven van Odessa aan de Zwarte Zee, Oekraïne
Foto: © Peter-Vincent Schuld


Met Oekraïne als bufferland zijn er ook andere gemeenschappelijke problemen zoals migratiestromen aan te pakken. Haal de angels uit het conflictverhaal. Immers De landen binnen de Europese Unie hebben een historische band met Oekraïne maar de Russen hebben dat ook. Tref elkaar op deze gronden en misschien, als we ons best doen komt er nog ooit een mooie relatie met in het achterhoofd de relatie die de Nederlandse Koning Willem II had met de Russische Koningin Anna Paulowna. Ze trouwden op 21 februari 1816. Napoleon had al een poging gedaan, maar de Fransman liep een blauwtje net zoals hij een blauwtje liep bij haar zus Ekatarina

Polder en bebouwde kom van Anna Paulowna vernoemd naar de Nederlandse Koning Willem II in Noord-Holland, Nederland
Foto: © Peter-Vincent Schuld

Een drooggelegde polder werd naar haar vernoemd, een dorpje werd naar haar vernoemd. Het wapen van de voormalige gemeente Anna Paulowna, nu onderdeel van de Hollandse Kroon draagt nog steeds de tweekoppige Russische adelaar.

De Russische keizerlijke tweekoppige adelaar is verwerkt in het gemeentewapen van Anna Paulaowna. Het plaatsje in inmiddels opgegaan in de gemeente Hollandse Kroon, Noord-Holland, Nederland
Foto: © Peter-Vincent Schuld

Zo’n historisch wapen is veel  minder gevaarlijk dan alle vuurwapens die aan beide zijden van de Russisch Oekraïense grens zijn samengebracht.Dat in de wetenschap dat Rusland, Oekraïne en de Europese Unie allemaal zijn gelegen op het Europese continent. We hebben meer gezamenlijke belangen dan we denken. We moeten ons vooral niet laten manipuleren en destabiliseren door een dementerende Amerikaanse president die zijn eigen volk niet eens vertegenwoordigt.

Happy Humpy Trump Day

oud-Amerikaanse president Donald Trump in gesprek met toenmalig voorzitter van de Europese Raad, Donald Tusk tijdens de G7 in Italië
Foto: © Europese Unie

Maar u krijgt in Europa niet mee wat er aan de andere kant van de oceaan daadwerkelijk aan de hand is. Het buitenlands gemekker leidt in de VS en in Europa de aandacht af van het feit dat oud-president Trump in vergelijking tot Biden niet echt de kwaadste was. Een beetje onorthodox, wat schofferend, maar wel grappig. Maar Trump zou kosten wat het kosten een escalatie rond Oekraïne hebben willen vermijden. Want oorlog kost geld en en zakenmensen verdienen graag geld en spenderen minder graag. Dat kun je van beroepspolitici niet zeggen. Wij in Europa zijn gebaat met goede betrekkingen met zowel Rusland als met de Verenigde Staten. Goede betrekkingen betekenen rust, stabiliteit en dus een goede omgeving voor handel en economische vooruitgang. Daarin is er plaats voor machtsblokken zoals de VS, zoals de EU en zoals Rusland c.q. de Euraziatische Unie. We zullen bereid moeten zijn om onze expansiewensen wat in te dammen om later vanuit rustige vaarwaters van de stabiliteit te kunnen genieten, geldend van burger, bedrijfsleven tot overheid.

Oh ja, meneer Poetin, als u ook kalm blijft , en dat kunt u, dat weten u en ik, en we blijven praten, komt het allemaal goed zonder bloedvergieten. Ook u heeft mijn telefoonnummer als het goed is.