Beschouwing: Antisemitisme anno 2020; Over carnaval, orthodoxie, zelfspot en Hamas

0
587
Ortodox-joodse man in de subway van New York, halte Canal Street Foto: © Peter-Vincent Schuld

Door Peter-Vincent Schuld

Deze week staat het vermaledijde antisemitisme helaas weer volop in de belangstelling. Maar wat is antisemitisme en wat niet? Deze discussie moet niet op de hitte van het moment onder van het vuren van primaire gevoelens worden gevoerd.

Even afkoelen en dan vooral nadenken. Reageren als een bok op een haverkist is wel het meest onverstandige wat je in deze kunt doen.

Antisemitisme is helaas nooit weggeweest en neemt in diverse vormen ook weer toe. Het is een veelkoppig monster dat telkens weer aangepakt moet worden. Maar waar moeten we onze energie in steken en waar niet?
In deze discussie is het van belang om even boven de nieuwsfeiten te gaan hangen.

Is dat mogelijk als je Joods bloed in je aderen hebt stromen zoals ondergetekende?Ja! Dat kan zeker als je even je eigen “zijn” ontstijgt en de waan van de dag even op zijn beloop laat.Voel ik mij onderdeel van de beschaving in het algemeen?

Over deze vraag hoefde ik niet lang na te denken en is zonder enig voorbehoud “ja”. Meer moet dat niet zijn.


Het eerste thema dient zich aan. Hoe moeten we de polemiek rond het carnaval in Aalst zien? Was het antisemitisch? Het antwoord is makkelijker en eenvoudiger. Maar daarvoor moeten we een aantal objectieve toetsingscriteria doorlopen.


Wat werd er uitgebeeld in het carnaval van Aalst in het afgelopen jaar (editie 2019)? Inderdaad, dat waren orthodoxe joodse mannen met een karikaturale neus. Voelde ik mij door dit onderdeel van het Aalster carnaval beledigd?

Welnee, nog voor geen meter.  Kan ik mij voorstellen dat andere en met name religieuze joodse burgers zich geviseerd voelen? Ja, ik kan mij dat voorstellen. Maar dat gegeven is nog niet voldoende om te spreken van een uiting van notoir of feitelijk antisemitisme.

Belangrijke elementen in de Joodse traditie zijn zelfspot en humor.

En die is er. Zo zijn er geinige T-shirts te koop met een persiflage op Superman uitgebeeld als “Super-Jew” compleet voorzien van hoed en pijpenkrullen. In “eigen” gelederen uiterst populair.

T-shirt Super Jew Beeld: © Spring Nahal

Wie kent de grappen niet van Max Tailleur van vroeger over Sam en Moos.
Maar vergeet de Amerikaans-Joodse komiek Sean Altman niet.
Zijn album “Jewmongus” zit vol met zelfspot en die gaat ver. Ik herinner u aan het alleraardigst cabaretesk  liedje “Reuben the hook-nosed reindeer” .

JEWMONGOUS – Reuben The Hook-Nosed Reindeer – YouTube

Helemaal hilarisch is van de zelfde hand They tried to kill us (We survived let’s eat!)

They Tried To Kill Us (We Survived, Let’s Eat!) [The Passover Song] – YouTube

Natuurlijk mag je met religies en met bevolkingsgroepen de spot drijven. Of Joodse mensen of de joodse religie daar een uitzondering op vormen? Nee! Maar opletten dat je niet over de scheef gaat is geboden.

Nooit, maar dan ook nooit meer een Holocaust. Nooit meer een sfeer waarin dit kan plaatsvinden. Dat vergt, zeker in deze tijd, hoe moeilijk dat ook, is, ook enige terughoudendheid qua reageren van “onze” Joodse zijde, juist om de energie niet te verspillen die hard genoeg nodig is om daadwerkelijk antisemitisme te bestrijden.

De overgevoeligheid is op het moment zo is extreem dat het benauwend is geworden. Die verstikking is een ideaal broeinest om feitelijk antisemitisme op een pseudo-legale manier te verspreiden.


Hans Teeuwen, Freek de Jonge, ze maakten allemaal karikaturen van mensen, bevolkingsgroepen en religies op de planken van het theater. En gelukkig maar, ze relativeren het eigen gelijk, het eigen ego en slopen het valse gevoel van suprematie.


Wat betreft de orthodoxie in het Joodse leven is er ook nog een bemerking te maken. In Israël zelf is er sinds jaar en dageen zekere scheuring tussen liberale en seculiere joodse mensen over de invloed van de orthodoxie op het openbare leven.Dit heeft al geleid tot protestacties van (veelal jonge) orthodoxe joodse mannen die werden beëindigd door een stevig maar proportioneel ingrijpen van de Israëlische politie.

Voordat editie 2020 van het Aalster carnaval aanving kwam er van de Israëlische minister van Buitenlandse Zaken het “gebod”dat het Aalster carnaval verboden zou moeten worden. Nu ben ik de eerste om de staat Israël zo nodig met eigen leven te verdedigen. Ik accepteer geen enkele vorm van daadwerkelijk antisemitisme. Maar editie 2019 van het Aalster carnaval ervoer ik als karikaturaal. Je moet zaken ook niet groter maken dan ze zijn.

Bovendien, als er bij iedere karikatuur meteen de monden wijd open gaan met allerhande overtrokken commentaren heeft dat gevolgen. De eerste gevolgen zijn dat daadwerkelijk antisemitisme minder snel herkend wordt en het verspelen van effectieve instrumenten middels het maatschappelijk debat hier om krachtig en onderbouwd stelling tegen te nemen.


Het daarop volgende gevolg is dat disproportioneel reageren bij karikaturen dat je bij diegenen karikaturen maken en hun sympathisanten een te voorkomen irritatie kweekt die tot het gaan over een bepaalde grens in de hand werkt en dat is nu exact wat er in Aalst is gebeurd.


De editie van 2020 toonde ook karikaturen van joods orthodoxe mannen maar aan de achterzijde werden deze als insecten neergezet en dat is nu exact het beeld van de jaren 20 en 30 van de vorige eeuw en dat is dus feitelijk antisemitisme.


Wellicht ook nog eens gevoed door allerlei onzinverhalen over de zogenaamde rol van Joodse mensen binnen de wereld van bankiers en het zakenleven met de walgelijke Rothschild-verwijten aan top. De domme, onwetende imbeciel gaat hierin op en gaat er in mee. Tegen domheid is geen kruid gewassen.


Is het Aalster Carnaval editie 2020 over de scheef gegaan? Ja en niet te zuinig. Maar het Aalster carnaval valt in het niets.

En toen ontplofte Twitter, het bericht dat de wereld werd ingestuurd geschokt.

Twitterbericht dat de wereld schokte, de beelden en de feiten toonden aan van een walgelijke vertoning in het Spaanse Campo de Criptano Beeld: Twitter


In Campo de Criptano gelegen in de autonome regio La Mancha dansten als nazi-officieren verklede deelnemers in groep vergezeld door groepen van in kampkleding gehulde danseressen. Een praalwagen in de vorm van een gaskamer met crematorium-schoorstenen, de davidsster en de menora. Kun je het nog walgelijker bedenken?


Het excuus van de groep dat het de Holocaust-slachtoffers wilde eren middels deze optocht is aperte onzin. Het hele tafereel kon vervolgens rekenen op een golf van nationale en internationale afkeer. Maar hoe moeten we dit feitelijk bezien?


In deze is er wel degelijk sprake van antisemitisme in combinatie met domheid, onverschilligheid en een on-Spaans gebrek aan empathie. De volkerenmoord die aan 6 miljoen Joden het leven kostte is geen thema voor een carnavalsstoet. Hier valt niet om te lachen. Mijn gevoel voor humor is groot, vaak zwart getint, voorzien van een hoop zelfspot.

Comparsa con temática del Holocausto participa en un desfile de Carnaval – YouTube

Was iedere deelnemer zich wel bewust van de gevoeligheid en de ernst van deze vertoning? Gelet op de gemiddelde leeftijd van de deelnemers aan de optocht vrees ik van niet. Wellicht een onvergeeflijke lacune in de opvoeding en educatie! Zou iedere deelnemer aan deze afgrijselijke vertoning iets antisemitisch in zich dragen? Dat pleeg ik wel te betwijfelen. Maar de bedenkers dienen zich wat mij betreft voor hekje te gaan verantwoorden en samen met de deelnemers eens een reis naar Auschwitz te maken.

Ze hoeven voor mij het gevang niet in. Dat brengt volstrekt niets. Ook boetes werken in deze averechts. Maar wat mij betreft is hier het laatste woord allerminst over gezegd. Dit is in in alle totaliteit bekeken een vorm van pure haat en antisemitisme grotendeels ten uitvoer gebracht door een bende schlemielen.

Ook Spanje kampt met een antisemitisch verleden.  Het leidt grotendeels terug naar het dieptepunt in de nacht van 6 augustus 1492 waarop de Joodse bevolking van het Spaanse schiereiland verlaten diende te hebben op last van Koning Ferdinand en Koningin Isabella. Het was de dood, de doop of vertrokken zijn.

Zes eeuwen later is dit nog altijd een niet geheelde wonde in de Spaanse geschiedenis De Spaanse regering heeft voor een bepaalde periode actief een  gevoerd waarin Sefardische Joden wiens nazaten zich veelal in Zuid-Amerika bevinden.Zij konden onder voorwaarden van het onder meer kunnen aantonen af te stammen van de verdreven Joodse gemeenschap, de Spaanse nationaliteit verkrijgen, waardoor vestiging in het vrije Spanje en Europa mogelijk werd.


Hierbij dient te worden opgetekend dat Zuid-Amerikanen in het algemeen makkelijker aansluiting vinden bij de Europese culturen en tradities.


Portugal kondigde een gelijkaardige regeling af, want ook uit Portugal werd de Joodse bevolking eeuwen terug verdreven die zich voor een deel in Amsterdam vestigde zoals we allemaal weten. Indien u dit niet wist, dan weet u het nu.

Antisemitisme is van alle tijden. Het kent een “dubbel gezicht. Dat gezicht heeft  de Raad van Marokkaanse Moskeeën in Nederland. Terwijl de vicevoorzitter nog in het Nederlandse parlement verklaarde tegen extremisme te zijn viel zijn collega door de mand nadat de voorzitter van deze haatclub had verklaard in een felicitatie-email aan de terreurgroepering Hamas dat “Hitler een Jood” was en “dat alle Joden uit Israël zullen worden verdreven”. Kan deze man zo nodig manu militari uit Europa verwijderd worden?