De Avonddenkers: Natuurbrand bij Belgisch Brecht mondt uit in bestuurlijke wanvertoning en nee, het is niet de schuld van de EU!

0
Brandweerlieden zijn bezig met het vullen van de tankautospuiten bij de natuurbrand in Brecht, België Foto: © Peter-Vincent Schuld

door Peter-Vincent Schuld

Het redactieteam van Facts Found zat vrijdag aan een heel andere zaak in België te werken. Van een paar sirenes van de hulpdiensten liggen we niet wakker en daar staan we niet voor op. Maar als we om en nabij de 25 tot 30 voertuigen gespreid over enkele uren met loeiende met sirenes horen dan is er iets serieus aan de hand. Wat blijkt, er is een brand in het oefengebied van het Belgisch leger dat bekend staat als het Groot Schietterrein in Brecht, niet echt gek ver gelegen van de Nederlandse grens. We besluiten toch maar eens een kijkje te nemen. Er hangt een grote rookwolk. In de lucht hangt de eerste observerende politiehelikopter. Korpsen uit de omliggende gemeenten komen bijstand verlenen. Er gaat een gerucht de rone dat de Nederlanders komen helpen. En ja hoor een paar uur later zie ik de eerste Chinook helikopter van de Nederlandse Koninklijke Luchtmacht naderen. Dan zal er ook wel ergens een Nederlands legervoertuig zijn die de zogenaamde “bambi bucket” bij zich heeft dat onder het toestel gehangen wordt en waarmee 10.000 liter water “geschept kan worden. Maar het toestel arriveert uren en uren na het uitbreken van de brand. Zie hier een voorbeeld van een (late) grensoverschrijdende samenwerking die we juridisch geregeld hebben binnen de Europese en Benelux-verdragen. Het gerucht gaat de ronde dat tijdens een schietoefening een brand is ontstaan en er drie brandhaarden zouden zijn waarbij de wind een rol speelt waardoor de rook naar het zuiden trekt.

Helikopter van de Belgische federale politie observeert de situatie in Brecht vanuit Brasschaat
Foto: © Peter-Vincent Schuld

Ook tijdens een groot incident schieten we niet in blinde paniek, door meteen als eerste naar de plaats des onheils te rijden. Immers mensen die echt wat kunnen vertellen bevinden in regel zich niet meer in het rampgebied, in deze een militair terrein. Dus tijd om snel en vlot te rechercheren en met resultaat. We treffen ergens, doet niet ter zake waar, een man. Een militair. Een militair die getuige was geweest van hoe de brand ontstond. Een militair die er zowat bovenop stond. Hij vertelt ons dat een collega een flash-bang granaat liet vallen met de “veiligheidspin er reeds uit”. Dit projectiel wordt ook door de bijzondere interventie-eenheden van de politie gebruikt om een schokeffect teweeg te brengen bij een inval om desoriëntatie bij de aan te houden verdachten te veroorzaken. Alleen in dit geval zou volgens de militair die wij spraken, zijn collega de flash-bang granaat kort bij zijn lichaam hebben laten vallen en het projectiel vervolgens snel hebben weggeschopt in een “hoek” met vegetatie. Had hij dit niet gedaan had de man nare verwondingen, de facto brandwonden opgelopen. Een volstrekt natuurlijke en begrijpelijke actie die hem niet aan te rekenen valt.

Vervolgens ontstond er een fikse brand die snel om zich heen greep, volgens de militair waarvan wij de naam kennen, maar deze om veiligheidsredenen niet met u communiceren. De militair voegde er nog aan toe “officieel zal er wel een andere oorzaak aan gegeven worden voor de verzekering”. Uw redacteur is een voormalige vrijwilliger bij een Spaans bosbrandweerkorps, dus niemand hoeft uw redacteur iets wijs te maken over natuurbranden.

Vervolgens zien wij bij een andere bron de eerste beelden die een betrokken persoon maakte zeer kort na het uitbreken van de brand. Uw redacteur ziet iets opvallends. De rookontwikkeling bij de brandhaard kent meerdere kleuren. Witte en geelachtige rook duidt op een verbrandingsproces van hout en vegetatie. De kern van de rook was donkergrijs tot zwart. Dat duidt dat er mogelijk ook kunststoffen zoals plastics mee de hens in zijn gegaan. We vragen onze bron of er regelmatig illegaal afval gestort wordt en hierop krijgen we een bevestigend antwoord.

Blusvoertuig van de Civiele Bescherming wordt weer met water gevuld in Gooreind, België
Foto: © Peter-Vincent Schuld

Wij weten genoeg, tijd om een een kijkje te nemen ter plaatse. Ter hoogte van Wuustwezel rijden we een weggetje in en begeven ons op het militair terrein met rode vlag. Een paar brandweerlieden komen op uw redacteur af en vragen of hij de plek wil verlaten omdat de brand zich acuut in westelijke richting dreigt uit te breiden. Het laatste wat we willen is de brandweer voor de voeten lopen. Deze mensen moeten hun werk doen en in deze betekent dat zorgen voor een perimeter zodat de aangrenzende huizen beschermd kunnen worden, mocht de brand echt te snel oprukken. Maar er is weer iets vreemds, de windrichting die uw redacteur waar kan nemen lijkt wat haaks te staan op het verhaal dat deze brandweermensen vertellen. We rijden terug naar de hoofdbaan tussen Gooreind en de bebouwde kom van Wuustwezel. Blusvoertuigen van de brandweer en de Belgische Civiele Bescherming worden aangesloten op de brandkranen zodat de tanks met bluswater weer gevuld worden. Maar, hallo, als oud-brandweerman ben ik gewend aan een zogeheten “aanjaagverband”. Dat betekent dat er vanaf de brandkranen (hydranten)  of vanuit sloten en open water, over grote afstand water wordt gepompt naar een pomp die het weer verdeelt. Niets van dit alles was ter hoogte van Wuustwezel waarneembaar. Maar, les 1 in natuurbrandbestrijding op een grote of onbegaanbare oppervlakte vlakte, is dat de tweede aanval plaatsvindt vanuit de lucht met blushelikopters of blusvliegtuigen. Maar deze aanval kwam pas in de middag op gang. Naast de Nederlandse Chinook helikopters van de Luchtmacht en een toestel van de Belgische federale politie was het alleen een aan en afrijden van brandweervoertuigen die zelfs vanuit de Belgische provincie Limburg naar Brecht afreisden volgens een verklaring van de provinciegouverneur in de media. We krijgen het advies van de brandweer om via Brasschaat de brand van wat dichterbij te benaderen. We stuiten op een politieafzetting die bezet wordt door twee uiterst vriendelijke en behulpzame politieagentes maar die bij hun navraag orders krijgen van de meldkamer om ons weer terug naar Wuustwezel te sturen.


Uw redacteur ziet de rook en komt tot het besef dat de brand inderdaad hier oprukt in zuidelijke richting en dat de twee politieagentes weliswaar op ruime afstand staan van de brand, maar desalniettemin wel benedenwinds, dus in de richting waarin de rook en het vuur naar voren schrijdt. Niet de allerveiligste plaats als de wind een stuk krachtiger zou zijn geweest.

Is het alleen omwille van het feit dat het militair domein is waarop de brand in Brecht zich afspeelt, dat de pers niet haar werk kon doen?
Foto: © Peter-Vincent Schuld

We rijden nog maar eens naar Wuustwezel om, bovenwinds, dus veilig, te proberen via binnenwegen wat dichterbij te komen. Uw redacteur kent hier redelijk de weg. Weer stuiten we op een politieman. “Zuid-Europees” kenteken op de auto, Nederlandse en internationale perskaart, in het begin vertrouwde hij het niet. Maar de beste man, overigens in feite een aardige vent, begreep het heel snel toen uw redacteur hem verwees naar de bepalingen inzake grensoverschrijdende bijstand inclusief het bedoelde wetsartikel in het Europees verdrag dat deze bijstand regelt. Ik krijg van de goede man het advies om contact op te nemen met de burgemeester van Brecht. Ik bel de betreffende gemeente en een antwoordapparaat geeft melding van afwezigheid van ieder gewenst persoon, met inbegrip van de burgemeester. Tijd om deze ervaring even te delen met de betrokken politiefunctionaris die acuut contact opneemt met de meldkamer. Opnieuw volgen er excuses voor de verstreken tijd en het ongemak. De agent kan hier helemaal niets aan doen.  Bij zo’n incident van deze omvang verwacht je goede faciliteiten voor de pers. Niets is minder waar. Het betreft een militair terrein, maar hebben ze daar iets te verbergen wat wij niet mogen weten?

Blusvoertuig Brandweer Brecht spoedt zich naar de plek des onheils
Foto: © Peter-Vincent Schuld

Bij ons ontstaat de indruk dat deze beperking van de persvrijheid en het bemoeilijken van verslaggeving geïnitieerd is. Dus met opzet. Zelfs de pers die gewoon het recht heeft om zich bij een incident zich ter plaatse te begeven wordt ver weggehouden. De politiefunctionaris krijgt van de meldkamer door dat we ons moeten begeven naar de gemeente aan de Energieweg in Brecht. We verwachten er niet te veel van. Uw redacteur ziet dat in de brandweerkazerne de “Com Ops” is neergestreken, dus het operationeel commando van de interventie die gaande is. Naar de oorzaak van de brand hoeven we niet te vragen die weten we immers al. Uw redacteur begeeft zich naar boven vraagt naar de burgemeester of iemand van de gemeente. Aan de commandotafel zitten militairen, bestuurders en leidinggevenden van de hulpdiensten. Een ietwat nare man komt naar buiten, en uw redacteur meldt de man dat hij is doorgestuurd door de politie. “Kunt u nu naar buiten gaan en buiten wachten” was het bitse antwoord van betrokken nare man, wiens naam ik niet hoef te kennen, daar hij voor ons van geen enkel belang is. Maar gaan we zo met de pers om? Ik blijf beleefd, maar neem formeel akte van het bestuurlijk aso-gedrag.

Uw redacteur vraagt aan zijn collega’s van de VRT of het hier de gehele dag zo onbeschoft aan toegaat. De VRT was een bezoek aan de incidentlocatie toegezegd, maar zonder resultaat tot op heden. In de verte zie ik iets dwergsachtigs de weg oversteken. Haar mondkapje bijna net zo groot als haar gezicht en ik meen in de kabouterachtige gestalte de Antwerpse provinciegouverneur Cathy Berx waar te nemen. Een ietwat miezerige gestalte, op gympen, een beduimelde zwarte broek met blauwe trui. Niet echt een type dat door de eerste voorselectie komt van Miss Milf 2021. Het enige dat uw redacteur wil weten in hoeverre er bijstand wordt verleend door de reguliere brandweer van het Nederlandse korps West-en Midden-Brabant, dat aan deze zone grenst. De Europese verdragen maken deze bijstand eenvoudig mogelijk en de kazernes bevinden zich niet op een al te grote afstand van de brandlocatie. Berx weet te antwoorden: “Ja er is een Chinook-helikopter”. Dat heeft uw redacteur vanaf het begin al waargenomen toen het ding kwam aanvliegen”. Uw redacteur vraagt of Berx een beroep heeft gedaan op het voornoemde Nederlandse korps dat een vloot aan blusvoertuigen heeft staan, verdeeld over diverse kazernes in de regio die geschikt zijn voor natuurbrandbestrijding, of denk aan de crashtenders die op de Luchtmachtbases Woensdrecht en Gilze-Rijen staan. Maar Mevrouw Berx stelt “Voor de rest kan ik u er niks over zeggen” Dat is het probleem met openbare bestuurders in dit soort situaties te ondervragen. Je krijgt er toch geen zinnig woord uit. Even goed rekening houdende met het navolgende. Madammeke het provinciegouverneurtje is thans voor uw redacteur die gewend is om te werken met staats- en regeringsleiders niet echt een soort van VIP, maar eerder een PONI (person of no importance) of met het Nederlandse defensiejargon te spreken, een zogeheten “nukubu” wat staat voor “nutteloze kutburger“. Om over de veredelde straathoekwerkers met de functie van burgemeester of ondergeschikte ambtenaren nog maar te zwijgen. Uw redacteur meldt duidelijk dat hij Berx een vraag stelt inzake de Europese samenwerking op grond van de Europese verdragen. Maar er komt geen zinnig woord uit Berx.

Via de wegen die verdragsmatig te bewandelen zijn, kan de overheid de Belgische burger ook laten zien dat het de overheid menens is om via Europese samenwerking de bescherming van natuur en burger serieus te nemen. Is er hier een spelletje “regionaal ego” of competitiedrang aanwezig? Uw redacteur vindt het maar een rare gang van zaken en een en ander komt niet echt professioneel over.

Zie hier dat niet alleen “Brussel” de schuld is van de verwijdering tussen burger en de Europese Unie, maar dat de schuld ingevolge het beperkt of niet gebruik maken van de verdragsmatige mogelijkheden ligt bij het type bestuurders zoals “madammeke” Berx , de provinciegouverneur van Antwerpen die klaarblijkelijk niet beseft dat er zoiets bestaat als verdragen die ook juridisch ten grondslag liggen aan de inzet van de Nederlandse Chinook-helikopter(s).

Nee, men roept voertuigen uit de Belgische uithoeken op terwijl er net over de grens fiks wat bluscapaciteit is. Echter de eerlijkheid gebiedt ook om te zeggen dat de brandweer West- en Midden-Brabant deze vrijdag ook het nodige te doen had qua brandbestrijding. Niet ver van de Belgische grens bij het Nederlandse Rucphen woedde een grote heidebrand. Als dat de reden is geweest mevrouw Berx, dat Nederland geen bijstand kon verlenen, had dat dan gezegd en kom niet af met onzinantwoorden in de zin van “daar kan ik u niks over zeggen”.  Nee, mevrouw Berx had meer interesse in mondmaskers en pleegde tot twee maal aan uw redacteur van dienst mee te delen “uw mondmakser hangt onder uw neus”. Lekker belangrijk! Daar hebben we het nu niet over madammeke. Ik stelde u een vraag over de toepassing van Europese verdragen in de praktijk. Mede door dit soort van antwoorden en dito handelen van de onderklasse in het openbaar bestuur krijgt de Belgische bevolking nooit een goed zicht of correcte wetenschap wat Europa in de praktijk  betekent. Voor de rest besteedt uw redacteur geen kostbare tijd aan bestuurlijke B-actrices zoals Berx.

Voor ons journalisten betekent “ik kan er niks over zeggen” net zoveel als “ik wil er niks over zeggen” of ik heb geen adequate dingen gedaan dan wel ik heb ter zake geen kennis noch kunde. Berx heeft de kans gehad om helderheid te verschaffen, ze heeft dat willens en wetens nagelaten en daardoor heeft Berx een situatie gecreëerd die vraagt om journalistieke “spanking”.

De Nederlandse blushelikopters moesten niet alleen een brand maar ook een Belgenmop bestrijden. Want de Belgische defensieorganisatie is ook niet vrij te pleiten. Ieder beschaafd land heeft bij schietoefeningen een blusvoertuig klaar staan. Defensie in Nederland heeft op het schietterrein de Harskamp zelfs een complete kazerne met blusvoertuigen met permanent personeel. De Vlaamse openbare omroep VRT meldt dat er op het schietterrein wel een brandweerwagen ter beschikking had kunnen zijn, maar deze zou in onderhoud zijn geweest. De bemanning van het blusvoertuig, 2 personen (geen reservepersoneel?) zouden 5 jaar terug met pensioen zijn gegaan.

De politieke verantwoordelijkheid voor defensie in België ligt bij Ludovine Dedonder, een Waalse socialistische politica. Als een barbiepopje pleegt zij de lenzen te bespelen van TV-en fotocamera’s. Nu blijkt het inhoudelijk weer 3 x niks. Zijn we iets anders gewend van de Waalse socialisten?

Chinook helikopter van de Nederlandse Luchtmacht arriveert op de plaats des onheils in Brecht
Foto: © Peter-Vincent Schuld

Nederland kon wel de Chinook helikopters sturen om te blussen. Het lijkt uw redacteur dan sterk dat er dan geen andere eenheden van het aangrenzend Nederlandse korps waren die direct de Belgen hadden kunnen helpen. Mevrouw Berx beseft niet goed dat haar stompzinnig antwoord eigenlijk blijk geeft van stompzinnig gedrag houdende het gebrek aan parate kennis van openbare bestuurders over de werking van de Europese Unie. Berx is niet alleen qua gestalte net een dwerg, qua bestuurlijke capaciteit overeenkomstig de Europese verdragen en het unierecht geldt dezelfde karikaturale omschrijving. Overigens, de serieuze Europese pers weghouden om correct verslag te doen is de zoveelste aanslag op de persvrijheid en zelfs in Rusland krijgen we in dit soort gevallen  meer voor elkaar. In tegenstelling tot wat er was beloofd aan de VRT meldde Berx dat er geen begeleide bezoeken aan de plaats des onheils waren voorzien. Met andere woorden. Ook de VRT radio werd iets op de mouw gespeld en uw redacteur had het spelletje al heel snel door. Schandalige vertoning. Uw redacteur volhardt in zijn standpunt. Openbare bestuurders op lokaal, regionaal, provinciaal en helaas ook op nationaal niveau vormen niet zelden, de facto meestal, gewoon tweede garnituur. Wanneer komen ze op het Antwerps provinciehuis het afval ophalen?