De Avonddenkers: Realiteiten in Crisistijd

0
482
Toestellen van de KLM op luchthaven Schiphol, Nederland Foto: © Peter-Vincent Schuld

door Peter-Vincent Schuld

Je kunt op dit moment op een aantal manieren journalistiek bedrijven. Je kunt de niet haalbare slag winnen om het heetste nieuws te brengen.Je kunt achter allerlei feiten aanhobbelen, of je kunt in een aantal gevallen eens rustig vanuit huis alle feiten en onzin tot je nemen, te wikken en te wegen om evenwichtig beeld te schetsen.
Ik kies nu even voor de laatste optie.

Even heel plastisch uitgelegd. Als u een vliegtuig aan de grond ziet staan, dan vliegt deze niet. Wat betekent dat als u dit vliegtuig niet ziet vliegen.

Als we dat gaan toepassen op de welbekende uitspraak “hij/zij ziet ze vliegen” dan betekent dat heel simpel dat iemand iets meent te zien wat er feitelijk niet is.


In een tijd van crisis en wanhoop is de honger naar informatie groot. Begrijpelijk. Zoals we eerder stelden de stroom van nepnieuws is enorm. Dat is schadelijk en kwalijk. Berichten die zogenaamd afkwamen van Stanford Medicine en het Milken Institute in relatie tot het Covid19-virus.

De instituten konden niet anders dan zelf een campagne opstarten om de stroom van nepnieuws met behulp van betrouwbare media in te dammen. Ik ben erg benieuwd wie er achter deze stromen van desinformatie zitten. Feitelijk, niet gebaseerd op aannames of veronderstellingen.

Screenshot met een verklaring over de valse berichtgeving uit naam van het Milkeninstituut op haar webpagina’s. Beeld: © Milkeninstitute

De meesten van ons hebben nog nooit een echte crisissituatie meegemaakt.Wat is wijsheid? Doen onze overheden wel alles wat mogelijk is? Doen ze het goede? In onze samenlevingen is er meer en meer een wantrouwen tegen politici ontstaan. Dat heeft in regel te maken met het beleid waar mensen zich niet in kunnen vinden. Maar wat is het verschil tussen een politiek beleid dat vorm gegeven wordt door politieke kleur of crisisbeleid?

Crisisbeleid draagt zelden een landelijke politieke kleur en kent louter een landsbelang.

Het is niet goed als bewindslieden een cumul van portefeuilles zijn toebedeeld waar tegenstrijdige belangen zich kunnen voordoen.

Dit is het geval in België waar minister Maggie de Block zowel de portefeuilles migratie als volksgezondheid beheert. De dame laat in haar communicatie op beide beleidsterreinen niet zien dat zij een staatsvrouw is van politiek formaat en geeft weinig blijk van empathie. Dit in een tijd waarin communicatie juist zo belangrijk is. Met “Blijf in uw kot” red je het niet.

Uit esthetische overwegingen zullen we de verschijning en het verschijnsel Maggie de Block maar even buiten beschouwing laten. De Belgische federale regering had er goed aan gedaan om haar deze cumul van portefeuilles en tegenstrijdige belangen te ontnemen. Dit wekt geen vertrouwen bij de gemiddelde Belg die sowieso weinig of geen vertrouwen heeft in de politiek.

Ook niet zo verwonderlijk. Ten tijde van de aanstormende crisis bleef de Waalse socialist Paul Magnette partijpolitiek bedrijven die het vormen van een noodregering schier onmogelijk maakte. Het Belgisch landsbelang, zelfs het Waalse algemeen belang werd hierdoor niet gediend. Een schandelijke vertoning die de bevolking nog verder van haar bestuurders doet verwijderen. Hierdoor is kostbare tijd verloren gegaan.

Dit is een intrieste zaak daar België voldoende bestuurders kent met kunde beschaving en die indien nodig zich boven de partijen kunnen stellen. Huidig Belgisch premier Sophie Wilmes lijkt wel over die noodzakelijke capaciteiten te beschikken.

Een crisisbeleid in land A kan volstrekt verschillen met land B. Elementen van geografie, demografie, volksaard etc. spelen hier allemaal een rol in.In crisistijd is er geen tijd om partijpolitiek te bedrijven. Waar een extreme druk toe kan leiden zagen we gisteren bij de Nederlandse bevoegde minister voor medische zorg Bruno Bruins. Hij zakte ineen en nam vandaag afstand van ze zware taak en stelde zijn ambt ter beschikking waarop de Koning hem ontslag verleende.

Er is geen enkele redelijke veronderstelling om aan te nemen dat premier Rutte enig foutief handelen te verwijten valt. Immers hij neemt de beslissingen niet alleen en laat zich, zoals het een staatsman behoort voortdurend informeren en adviseren door zijn ambtenaren waarmee hij een crisisstaf vormt samen met de bevoegde ministers.

De economie lijdt ongekend veel schade door de Corona-crisis.
Een calamiteit van deze omvang valt niet meer te rekenen tot het normale bedrijfsrisico.

Vliegtuigen van KLM op Schiphol, Amsterdam, Nederland
Foto: © Peter-Vincent Schuld

Het is dus heel wel begrijpelijk en verdedigbaar dat de overheden fondsen ter beschikking stellen om de zwaarste klappen op te vangen. Een luchtvaartreus als KLM die verwacht dat 70 tot 90% van haar vloot komt stil te staan en gelukkig in staat is door steun van de Nederlandse overheid om de salarissen van haar werknemers door te betalen. Wat als dat niet het geval was geweest? Halvering salarissen? Ja het was een serieuze optie. Nu dient het nationale bestuur meer dan ooit te laten zien dat zij zich inspant voor haar burgers.

Dat betekent ook dat rigoureuze sluiting van van alles en nog wat, dus een totale lockdown van de samenleving een wel erg ingrijpende maatregel is die zich moeilijk verhoudt tot de elementaire rechten en vrijheden van de mens. De rigide maatregelen in Spanje waar met enorme boetes van 600 tot 61.000 euro, wordt gesmeten als burgers of bedrijven de bevelen van de overheid niet opvolgen verhouden zich ook in een crisissituatie als deze moeilijk tot een open samenleving. Het boeteregime kan overigens arbitrair en willekeurig worden toegepast.

Soms, hoe erg het ook individueel is, zul je conclusie moeten trekken dat een zeker aantal slachtoffers niet te vermijden is in een open samenleving. Of je wil afglijden naar een totale dictatuur waar Spanje en Portugal helaas ervaringen mee hebben.

Oudere bejaarde vrouw in de nabijheid van een ziekenhuis in het Portugese Lagos
Foto: © Peter-Vincent Schuld


De voornoemde rigide maatregelen maken het in zekere zin ook onmogelijk om als burgers elkaar te helpen in tijden van nood uit angst om ten prooi te vallen aan de klauwen van de staat. Zeker als er onredelijke restricties zijn bij het verplaatsen. Het is immers maar zeer de vraag of de overheden adequaat genoeg zijn om de hulp aan hulpbehoevenden op peil te houden in een crisissituatie als deze. Een simpel voorbeeld; Niet alleen terminale corona-patiënten bevinden zich in de laatste fase van hun leven. Moeten deze mensen maar in alle eenzaamheid, zonder liefde van hun naasten de eeuwigheid in verdwijnen. Een eenzame dood? Hier is onvoldoende over nagedacht in landen als Spanje en Portugal waar juist die familiebanden sterker zijn als in het noorden. Laat dat voor Nederland en België een stevige les zijn om zich te beperken tot de noodzakelijke maatregelen.

Winkel van Louis Vuitton in Turijn, Italië
Foto: © Peter-Vincent Schuld


Het is natuurlijk hartverwarmend als je ziet dat er vanuit de privé-sector prachtige initiatieven worden genomen. Bernard Arnault, baas van het conglomeraat van luxe producten LVMH het bedrijf  achter onder meer Louis Vuitton, Moët & Chandon en Hennesy heeft de opdracht gegeven om grote hoeveelheden desinfecterende gel in hun fabrieken te produceren die gratis ter beschikking wordt gesteld aan Parijse ziekenhuizen die door de voorraden heen vliegen.

Het is absoluut een fabeltje dat de overheid alle noodzakelijke hulp alleen kan organiseren. We hebben sinds het einde van de koude oorlog “civiele verdediging” een beetje als een ondergeschoven kindje behandeld. Geen enorme voorraden van allerhande noodzakelijkheden en dat breekt ons nu op, want civiele verdediging is voorbereiden om iets wat kan komen maar niet zeker is en dat leidt tot politieke onwil om (al dan niet in Europees verband) daar stevig in te investeren.

Kantoor van China Eastern Airlines in Beijing, China
Foto: © Peter-Vincent Schuld


Over mondkapjes gaan thans de nodige verhalen. Bij gebrek aan exacte kennis over de stand van zaken heeft het geen zin om daar iets van te vinden. Berichten zijn tegenstrijdig. Wat een feit is dat de Chinese partners van KLM, China Eastern Airlines, China Southern Airlines en Xiamen Airlines tienduizenden mondkapjes aan de KLM doneerden die het op haar beurt ter beschikking stelde aan het Erasmus MC in Rotterdam.

Kantoor van L’Oreal in Brussel-Anderlecht, België
Foto: © Peter-Vincent Schuld


Weer terug naar Frankrijk waar L’Oreal eveneens aangekondigd heeft desinfecterende handgel te gaan produceren en via haar weldadigheidsstichting 1 miljoen euro ter beschikking stelt.
We leven in uitzonderlijke tijden. Een tijd waarin een West-Vlaamse procureur des konings vraagt om minder snelheidscontroles te gaan uitvoeren.Omwille van allerhande redenen, maar met de rekenschap dat er ook lieden zijn die van deze crisistijd misbruik maken om hun misdadige slagen kunnen te slaan.Niet iedereen heeft een geweten.

Vestiging van de Sligro in Voorburg, Nederland
Foto: © Peter-Vincent Schuld


Tijden waarin ketens voor grootverbruikers zoals de Makro en de Sligro ook de deuren openen voor de reguliere consument. Ja het klopt dat deze ondernemingen nu niet kunnen afzetten aan de horeca. Moeten ze alle bederfelijke goederen op voorraad dan maar weggooien? Een wijs besluit in barre tijden.

Bus waar toeristen mee opgehaald en teruggebracht worden naar de luchthaven op Fuerteventura, Canarische Eilanden, Spanje
Foto: © Peter-Vincent Schuld

Toch zullen snel de landingsgestellen van menig vliegtuig Nederlandse bodem bereiken. Een enorme repatriëring is op gang gekomen die gestrand zijn in het buitenland. Reisorganisatie TUI is niet alleen genoodzaakt om alle reizigers terug te brengen, maar stelt op haar website alle pakketreizen tot en met 5 april te annuleren waarbij de vakantieganger een voucher dat 1 jaar geldig is om de reis op een later tijdstip in te halen. Landen zijn op slot, het leven ligt plat. De lol is er even uit.

Vanaf zaterdag zullen de treinen in Nederland nog beperkter gaan rijden. Een basisdienstregeling wordt het genoemd. Minder verplaatsingen betekent minder treinen.Onze Europese samenleving is piepend tot stilstand aan het komen.

Trein op Amsterdam Centraal Station, Nederland
Foto: © Peter-Vincent Schuld

Niemand kan exact zeggen wanneer het fluitsignaal voor een vertrekkende en op gang komende samenleving weer gegeven kan worden. Het is afwachten. Het beste is rust en kalmte. Ik begrijp de paniek wel, maar die helpt ons niet verder, integendeel.