De Britse rots van Gibraltar is ondanks Brexit “Schengengebied” geworden en oh ja de Hollanders zaten er ooit ook voor iets tussen

0
1605
Grensovergang tussen Spanje en Gibraltar vanaf Spaanse zijde Foto: © Peter-Vincent Schuld

door Peter-Vincent Schuld

Je ziet de rots vanuit de verte al liggen. Ongeveer zes vierkante kilometer en nog een beetje.  De naam: “Gibraltar”. Een Brits overzees gebiedsdeel met een eigen regering en een bevolking die voor ongeveer 96 % tegen de Brexit stemde. In 1704 werd de rots op de Spanjaarden veroverd tijdens de “successieoorlog”. Een armada van Nederlandse en Britse troepen veroverden de rots. Waar in die tijd wapenstilstanden en vredesverdragen gesloten werden op de slagvelden, werd dit conflict via de Vrede van Utrecht, ook wel het Verdrag van Utrecht tot een einde gebracht in 1713 waarbij de rots voor eeuwig aan de Britten werd toegekend.

Rots van Gibraltar vanaf Spaans grondgebied gezien in La Linea Foto: © Peter-Vincent Schuld

Toch is dit stukje Groot-Brittannië in Spanje nog steeds een punt van twist en irritatie bij de Spanjaarden. Om het Europa van vandaag te begrijpen is het echt noodzakelijk om de geschiedenis van ons continent in te duiken. Twisten en oorlogen waren eerder regel dan uitzondering met een enorm verlies aan mensenlevens.

Fruitverkoper op de grens tussen Spanje en Gibraltar
Foto: © Peter-Vincent Schuld

U kunt het zich wellicht bijna niet voorstellen dat de ene oorlog na de andere gevoerd werd om invloed en macht van de ene partij te breken ten faveure van de “optrekkende” partij. De burger? Die was in die tijd al helemaal niet belangrijk. Tot op de dag van vandaag staat het Verdrag van Utrecht wat betreft Gibraltar als een huis. Daar doelden wij ook al op in een vorig stuk over internationaal recht, verdragen en Unierecht.

Britse telefooncellen in Gibraltar
Foto: © Peter-Vincent Schuld


Eerlijk gezegd kan de toekomst van ons Europese continent alleen maar in goede banen geleid worden als we het verleden kennen en begrijpen.Het is niet voor niets dat we ons op de redactie telkens afvragen en er elke dag overleg gepleegd wordt over hoe complexe zaken aan de lezer uit te leggen.
1 januari 2021. Groot-Brittannië is nu volledig los van de Europese Unie, in de mate waarin dit mogelijk is. Het onderlinge verdrag wat gesloten werd laat nog dermate veel hiaten en vragen over, dat er vast en zeker aanvullende verdragen en afspraken moeten komen.

Zicht op het parlement van Gibraltar met voor in de foto een historisch kanon
Foto: © Peter-Vincent Schuld


Formeel zou dit vanwege hebben betekend dat  vanaf 1 januari er strenge paspoortcontroles zouden plaatsvinden tussen de grens met Gibraltar en Spanje. Dit zou tot enorme oponthoud en problemen hebben geleid voor het dagelijks forensen- en toeristenverkeer tussen de twee gebiedsdelen. Iedere dag kruisen zo’n er alleen al ongeveer 15.000 mensen de grens tussen Spanje en Gibraltar om bij elkaar aan het werk te gaan. Een weetje: de luchthaven van Gibraltar waarvan de start en landingsbaan afgesloten wordt met slagbomen en letterlijk de verkeersader kruist naar enerzijds de grens en anderzijds de binnenstad van Gibraltar wordt ook gebruikt door veel Britse toeristen die in Spanje op vakantie willen.

Luchthaven van Gibraltar
Foto: © Peter-Vincent Schuld

De oplossing is net voor nieuwjaar gevonden. Op de luchthaven van Gibraltar en als u aanmeert per schip zullen lokale grensbeambten aangevuld met leden van het Europese grensbewakingsagentschap Frontex de paspoorten gaan controleren. Maar eenmaal vaste voet op Gibraltar gezet, zit u gewoon in het Schengengebied. Het was al de wil van de Spanjaarden om Gibraltar tot het Schengengebied te laten horen, maar het is nu een feit geworden door een bilaterale overeenkomst in de stijl van de grens tussen Frankrijk en Monaco.

Vlaggen van het Verenigd Koninkrijk, Europa en de vlag van Gibraltar gebroederlijk naast elkaar in Gibraltar
Foto: © Peter-Vincent Schuld

In Groot-Brittannië is niet veel ruchtbaarheid gegeven aan dit wapenfeit. Immers het zou kunnen worden beschouwd als een Britse knieval voor de Europese Unie. Maar ook de Britten zullen moeten omgaan met de realiteit. We schreven eerder deze week dat het voor de Britten zowat onmogelijk is om alle banden met de Europese Unie, inclusief verdragen en afspraken door te snijden. Dit is een exact voorbeeld.

Moederaapje met baby op de rots van Gibraltar
Foto: © Peter-Vincent Schuld

En… Gibraltar is en blijft een toeristische trekpleister. De aapjes op de grote rots. Je moet ze een keer gezien hebben als zijn de aapjes nog zo heerlijk brutaal. Maar ook daar slaat moeder natuur hard toe als er een baby-aapje bij de moeder komt te overlijden.

Aapjes rouwen bij dood babyaapje op de rots van Gibraltar
Foto: © Peter-Vincent Schuld

Gibraltar heeft wat magisch. Je kijkt bij helder weer recht op Marokko en op dus het Afrikaanse continent.

Tax Free shop in Gibraltar
Foto: © Peter-Vincent Schuld

Twee verschillende werelden die in Gibraltar en trouwens zowat langs de hele Spaanse zuidkust wel erg dicht bij elkaar komen. En wellicht zit er voor u ook wat taxfree shoppen in.

Straat van Gibraltar, ader voor de scheepvaart
Foto: © Peter-Vincent Schuld

Wie de rots van Gibraltar bezit heeft ook een strategische positie. Immers het scheepvaartverkeer vanuit het Midden-Oosten en verder die via de Middellandse Zee de Atlantische oceaan op wil moet deze smalle zeestraat gebruiken. Het is de transitroute voor olie en andere zaken vanuit de Oriënt en daarmee voor de Britten en de Spanjaarden van enorm strategisch belang. Bij conflicten of dreigend gevaar is het redelijk eenvoudig om de Straat van Gibraltar met marineschepen af te sluiten.

Haven van Gibraltar
Foto: © Peter-Vincent Schuld

De Britse marine heeft er een permanente aanwezigheid middels een marinebasis. Qua scheepvaart wordt de haven van Gibraltar in toenemende mate gebruikt en ontvangt per jaar ongeveer zo’n 9000 schepen. Dan te weten dat het ooit allemaal begon met een vloot van Britse en Nederlandse oorlogsschepen.