Europees “historisch” akkoord: Slecht voor volksgezondheid, landbouw, klimaat en innovatie

0
699
Beeld van de petrochemische industrie in Cartagena, Spanje: Het Europees akkoord voorziet in fiks minder geld voor innovatie waardoor er moeilijker redelijke oplossingen gezocht kunnen worden voor omgevingsproblemen zoals klimaat Foto: © Peter-Vincent Schuld

Door Jan Schils

Brussel – Alle zegebulletins ten spijt is het “historische” akkoord over het herstelfonds en de meerjarenbegroting geen schoonheidsprijs. Voor de in verband met de coronacrisis juist nu belangrijke sectoren als volksgezondheid, innovatie en klimaat komt niet meer maar minder geld.

Voor volksgezondheid werd eerst 9,4 miljard euro bestemd, er blijft nog maar 1,7 miljard euro van over. Dat is schandalig in volle en aanwakkerende corona-crisis.  

Voor de klimaattransitie is er geen 30 maar 10 miljard euro. Ook voor de Nederlandse en andere Europese boeren is er slecht nieuws, want ze moeten gevoelig inleveren.Om het herstelfonds te spekken geven de lidstaten aan de EU toestemming om geld te lenen op de kapitaalmarkten.

Sluikstort van plastic nabij Murcia, Spanje: Europa heeft besloten een belasting in te voeren op niet gerecycleerd plastic
Foto: © Peter-Vincent Schuld

Dat is een absolute en gevaarlijke primeur. Erger nog: er komen voor het eerst Europese belastingen. Volgend jaar is er al een belasting op niet-gerecycleerd plastic. Maar de Europese Commissie Europese mag nog andere belastingen bedenken, voor grote bedrijven met een omzet vanaf 750 miljoen euro te beginnen.

Daarover werd nu  gezwegen, anders was er geen akkoord bereikt. In ieder geval is de doos van Pandora voor het heffen van EU-belastingen voorgoed geopend ….Nederland en de andere zuinige landen – Denemarken, Zweden en Oostenrijk – hebben een schijnoverwinning behaald. Ze hebben al een korting op hun bijdrage aan de EU-begroting.

Het thema Europese Meerjarenbegroting prominent in de thematiek die aan is gebracht bij het Europees Parlement in Brussel
Foto: © Peter-Vincent Schuld

Nu krijgen ze daar nog een korting bovenop. Daarvoor moeten de andere lidstaten geld op tafel leggen. Hun nederlaag wordt niet in de verf gezet, maar is er wel degelijk. De zuinige vier krijgen immers geen veto over de besteding van het Europees geld, bijvoorbeeld voor de hervormingsprogramma’s in de zuidelijke lidstaten.

Er is wel een zoethouder in de vorm van een noodremprocedure: elke lidstaat kan een voorbehoud maken. Maar dat oponthoud is maar tijdelijk want als er binnen drie maanden geen een akkoord op tafel ligt, vervalt dat voorbehoud en kunnen de betrokken lidstaten verder hun gang gaan. Polen en Hongarije, die te creatief zouden omgaan met hun rechterlijke onafhankelijkheid en de persvrijheid, moeten toegeven dat er link komt tussen Europees geld en respect voor de rechtstaat.

In geval van inbreuken kan de Europese commissie maatregelen voorstellen en door de andere lidstaten laten nemen. M.a.w. Polen en Hongarije krijgen op dat vlak geen veto.

Maar de Commissie mag ook geen lidstaten discrimineren en met die wetenschap staat de deur voor de twee landen open om bij tij en ontij naar het Europese Hof in Luxemburg te stappen.