“Fish & Chips” belangrijk in Brits-Europees visserijconflict

0
1762
Nederlands (Schevenings) vissersschip, in de haven van Scheveningen. Nederlandse vissers zijn klaarblijkelijk niet populair bij de Britten, al is het niet terecht. Foto: © Peter-Vincent Schuld

door Jan Schils

Brussel – De Britse premier Boris Johnson rookte, toen hij nog correspondent was van The Daily Telegraph in Brussel, als een Turk. Ook is hij – zoals miljoenen van zijn landgenoten – tevens een verwoed liefhebber van “fish and chips”.

Ook op de “Britse” rots van Gibraltar worden Fish & Chips aan de man gebracht.
Foto: © Peter-Vincent Schuld

Tijdens zijn verblijf in Brussel in de jaren ’90 gaf hij zowel van het een als van het ander geregeld blijk.

Mogelijk heeft dat te maken met zijn Turkse roots, want  Johnson (“BJ”) is de achterkleinzoon van de Turkse journalist Ali Kemal. Die schopte het in het begin van de vorige eeuw tot minister van binnenlandse zaken in de regering van het Osmaanse rijk en was een fervent roker van dure dikke sigaren, een voorbeeld dat kleinzoon Boris ook zou navolgen.

Fish & Chips op de pier van Weston Super Mare,
Engeland. Foto: © Peter-Vncent Schuld

De Turkse grootvader van Boris, die de Britse nationaliteit verwierf en de naam “Johnson” van zijn Britse vrouw aannam, was volgens de familieoverlevering dan weer een groot liefhebber van fish and chips en zou die liefde voor deze oer-Britse nationale lekkernij aan zijn zoon en kleinzoon hebben doorgegeven… Er wordt wel eens bij wijze van grap beweerd dat Johnson daarom alleen al uiteindelijk een visserijakkoord met de EU zal moeten sluiten.

Oude tijden: de haven van Goedereede, Nederland met voor de Britten “concurrerende” vissersschepen in 1997 Foto: © Peter-Vincent Schuld

Anders komt de landelijke bevoorrading met fish en chips in groot gevaar en dat zou zelfs politieke zelfmoord kunnen betekenen… Want zonder uit de EU ingevoerde kabeljauw en schelvis kan de Britse consument naar fish en chips fluiten… Toch lijkt er een grond van waarheid in deze bewering te schuilen.

Frans vissersschip op het land in Etaples aan de Noordzeekust, Frankrijk. Straks een vaker voorkomend beeld omdat er in Britse wateren niet gevist mag worden?
Foto: © Peter-Vincent Schuld

Er zijn Britten, die dit verhaal dezer dagen weer oprakelen en er waarde  aan hechten, omdat ze het als een voorteken en sommigen zelfs als een “bewijs” zien, dat het allemaal wel goed komt tussen hun land en Europa. “Omdat ze elkaar niet kunnen missen” daar beider visserijactiviteiten als een spinnenweb met elkaar zijn verweven. Deze “believers” geloven in een visserijakkoord tussen Groot-Brittannië en de Europese Unie, een akkoord dat de weg zal banen naar een uiteindelijk wederzijds handelsakkoord in het kader van een zachte Brexit.

“Verraad”

Britse kustvissers in Weston Supermare, Engeland.
Foto: © Peter-Vincent Schuld

Ofschoon er de laatste dagen inderdaad sprake is van gunstige voortekenen in Brussel en Londen zal er nog veel water door de Thames moeten stromen om ook de Britse vissers over de streep te trekken. Zij blijven er tot nu bij, dat elke concessie aan de EU door hen als verraad zal worden beschouwd en dat Johnson daarop zal worden afgerekend zodra de gelegenheid zich daarvoor zal voordoen, bijvoorbeeld bij nieuwe verkiezingen.

Verlaten vissrsbootje op de kust van Weston Supermare, Engeland.
Foto: © Peter-Vincent Schuld

In nagenoeg alle vissersdorpen in Groot-Brittannië heeft het merendeel van de kiezers destijds voor een hard afscheid van de EU gekozen en daarmee vooral ook voor het vertrek van de gehate Europese vissers uit de rijkelijk van vis voorziene Britse wateren.

Nederlandse vissersboot in de haven van Scheveningen.
Foto: © Peter-Vincent Schuld

Vooral de Nederlandse vissers hebben er veel kwaad bloed gezet en wordt onbeschaamdheid verweten, omdat ze “met hun enorme schepen en “elektrische” vistechniek (pulsvissers) de Noordzee hebben leeggevist”, wordt overal in visserskringen beweerd. Voor hem zijn de Hollandse vissers “niets ontziende cowboys” en de “opvolgers van de rovende Vikings”. Dat de Britse vissers met lede ogen aanzien dat deze cowboys hun zee leegvissen is wel te begrijpen.

Visveiling in het Zeeuwsche Arnemuiden, Nederland.
Foto: © Peter-Vincent Schuld

De Nederlandse vissers halen er 80 procent van hun totale haring- en makreelvangst weg en 70 procent van hun blauwe wijting. Maar de Britse consument lust die vis niet. Het land exporteert zelfs 75 procent van zijn visvangsten en 90 procent van zijn haring gaat naar Noorwegen en Nederland. Zoals hierboven opgemerkt, is de Brit dol op fish and chips die bestaan uit kabeljauw en schelvis, die maar deels in Groot-Brittannië worden opgevist en voor ruim 80 procent afkomstig  zijn uit Noorwegen en de EU-landen. Schelvis is voor 60 procent afkomstig van buiten Groot-Brittannië. Als het tot een harde Brexit zou komen en er invoerrechten betaald moeten worden, zullen fish and chips een stuk duurder worden tot onvrede van de consumenten.

Scheveningse vissersschuit in de haven van Scheveningen, Nederland.
Foto: © Peter-Vincent Schuld

Bij heel wat Britse vissers heerst de overtuiging dat de slabakkende eigen visserij met financiële steun van Londen  en dank zij “toegangsrechten voor vreemde vissers” weer tot bloei kan komen zoals in de tijd van voor het Britse lidmaatschap van de EU. “Straks is de Noordzee weer van ons”, is een veel gehoorde kreet.

Nederlands Vissersschip in de haven van Rotterdam nabij Hoek van Holland.
Foto: © Peter-Vincent schuld

Compromis na boter bij de vis

Wat boven vermelde gunstige voortekenen betreft, verwijzen we naar de hervatting van de onderhandelingen tussen de Britten en de EU komende aanstaande donderdag, die dan meteen “geïntensiveerd” zullen worden, zo hebben beide partijen afgesproken. EU-hoofonderhandelaar Michel Barnier gaan de besprekingen zelfs de “eindfase” in. Hijn hoopt zelfs midden november te kunnen afronden. De kentering is mogelijk een gevolg van het feit dat Barnier Johnson heeft verzekerd dat “de Britse soevereiniteit niet in gevaar komt”. Deze toezegging is mogelijk de “boter bij de vis” die Johnson eerder opeiste. Barnier waarschuwde wel dat het vurig door Johnson gewenste handelsakkoord er niet zal komen als de visserijkwestie niet wordt opgelost, m.a.w. als de toegang tot de Britse visserijwateren voor de Europese vissers wordt beknot.

Zicht op de Noordzee-haven van het Britse Harwich.
Foto: Peter-Vincent Schuld

Een voordeel bij de besprekingen is, dat de Britten goed beseffen dat hun vissers afhankelijk zijn van de dichtbij gelegen reusachtige EU-markt van meer dan 500 miljoen consumenten en de Europeanen dat zij afhankelijk zijn van toegang tot de Britse visserijwateren. M.a.w. dat alleen een compromis hier een oplossing kan bieden. Al wordt van Britse zijde wel gewezen op het feit dat de EU-markt “maar” 500 miljoen consumenten tegenover de rest van de wereldbevolking.

Trofee

Voor wat Nederland kan in het voordeel spreken dat het Groot-Brittannië na Duitsland de grootste handelspartner van ons land is. Anderzijds voelt Johnson natuurlijk de hete adem van zijn vissers in zijn nek en moet hij met een trofee uitpakken, ook al zou die symbolisch kunnen zijn. De Britse visserij is goed voor nog geen procent van het bruto binnenlands product, maar de politieke impact is toch niet te verwaarlozen.

Al eeuwen wordt er gevist in Britse wateren: Op de foto een historische gevelsteen met vissersschip op een monumentaal pand in Brielle, Nederland.
Foto: © Peter-Vincent Schuld

Een compromis zou kunnen zijn dat de Europese vissers in de Britse Noordzee kunnen blijven vissen, maar met minder mankkracht en met minder (grote) schepen. Ook kunnen de Britten proberen eigen quota op te leggen per land. Voor de Nederlandse vissers is het zaak dat een akkoord geen onherstelbaar nadeel oplevert voor de visserijgemeenschappen, de visverwerkende industrie en visserijhandel.

Oostzeevissers in de haven van Sassnitz, eiland Rügen, Duitsland
Foto: Peter-Vincent Schuld

Vooral minder kabeljauw en haring uit Oostzee in 2021

De Europese ministers van visserij hebben op voorstel van de wetenschappers besloten om de vangsten van verschillende vissoorten in de Oostzee in 2021 te verminderen. Dat is nodig om de visbestanden de kans te bieden om zich te kunnen herstellen van de overbevissing. Het vissen op kabeljauw in het oostelijke deel van de Oostzee wordt zelfs verboden.

Duitse vissers protesteren tegen het EU-visserij beleid in de haven van het Noord-Duitse Freest.
Foto: © Peter-Vincent Schuld

De grootste beperking van de totaal toegestane vangsten (TAC’s) treft de haringvissers in het westelijke en het centrale deel van de Oostzee. De ministers besloten wel tot een kleine verhoging van de TAC’s voor haring in de Golf van Riga, voor kabeljauw in het westelijke deel van de Oostzee en van schol, sprot en zalm in het hoofdbekken van de Oostzee. Zalm in de Golf van Finland mag iets minder worden gevangen. De EU-ministers namen ook nog enkele aanvullende maatregelen zoals de handhaving van de zomersluiting van de paaigebieden voor kabeljauw in het oostelijke deel van de Oostzee.

Pools vissersschip, normaal actief in de oostelijke Oostzee, nu in de haven van het Poolse Hel. Foto: © Peter-Vincent Schuld

Daar geldt wel een uitzondering voor zuiver wetenschappelijke visserij en kleinschalige kustvisserij met specifiek vistuig. Ook het verbod op recreatieve visserij op kabeljauw in het oostelijke deel van de Oostzee werd gehandhaafd.