Frans Timmermans gaat gruwelijk af: Boeren tot 2027 zeker van inkomenssteun

0
2634
En de landbouwer,? die ploegde vort met wat Europese Steun, zoals hier tussen Vianen en Lexmond, Nederland Foto: © Peter-Vincent Schuld

De plenaire vergadering van het Europees Parlement (EP) is deze week in Straatsburg akkoord gegaan met de wettelijke teksten over het nieuwe gemeenschappelijke landbouwbeleid (GLB) van de Unie. Het nieuwe GLB zal vanaf 2023 van start gaan en een looptijd hebben tot en met 2027.

Aardappelpoten door akkerbouwer bij Nieuw Buinen, Nederland
Foto: © Jan Sibon / Schuld

Vicevoorzitter Frans Timmermans van de Europese Commissie is niet in zijn nopjes met het compromis. Volgens een woordvoerder van de Commissie had Timmermans verder willen gaan met de vergroening in de landbouw. Bijna twee jaar geleden veroorzaakte hij nog een schokgolf onder de Nederlandse boeren door te zeggen dat hun aantal en ook het landbouwareaal gehalveerd diende te worden… Boeren, die dat niet wilden aanvaarden, vond Timmermans maar dom. Hij wilde toen ook fors snijden in de inkomenssteun.

Laat de koeien maar grazen zoals hier in de buurt van Emmen, Nederland
Foto: © Jan Sibon / Schuld

Blikvanger van het akkoord is het feit, dat het systeem van de inkomenssteun voor alle boeren zal blijven gelden met een limiet voor de grootste bedrijven. De steun zal eerlijker dan tot nu toe worden toegekend . Wel moeten alle boeren in ruil voor inkomenssteun aan een hele reeks klimaat- en milieuvoorwaarden voldoen op straffe van inhouding van de steun, als zij de voorwaarden naast zich neerleggen.

Kwalijk  geurtje

Tractor met mestverspreider in Born, Nederland Geurtje of niet ?
Foto: © Peter-Vincent Schuld

Aan het bereikte landbouwakkoord hangt evenwel – op zijn zachtst gezegd – een kwalijk geurtje. Het is dan ook niet op een correcte manier tot stand gekomen, waarover hieronder meer uitleg. Want wat blijkt? Klimaatpaus Frans Timmermans heeft in de aanloop naar de definitieve eindstemming over het GLB een kritisch rapport van de interne studiedienst van zijn eigen Commissie (Joint Research Center) verdonkeremaand en 8 maanden lang in de onderste lade van zijn bureau laten liggen. De reden was dat het rapport niet in zijn kraam te pas kwam als fervente propagandist en fanatieke bezieler van de Farm-to-Fork strategie, die een  onderdeel is van de Green Deal om Europa tegen 2050 klimaatneutraal te maken.

Geen tegenspraak

Staphorster runderen. Werd er ooit gevraagd naar hun mening?
Foto: © Jan Sibon / Schuld

Evenals zijn baas, Commissievoorzitter Ursula Von der Leyen, duldt Frans geen tegenspraak, ook niet in het college van EU-commissarissen. Er zijn momenteel verschillende studies, die aantonen dat Green Deal en Farm-to-Fork strategie (het paradepaartje van Frans) het omgekeerde effect zullen hebben van wat het duo Ursula-Frans beoogt te bereiken. Het eigen Joint Research Center waarschuwt de Commissie voor het zelfde onheil zoals eerder al een aantal internationale organisaties (ook van de VN) deden. Allemaal vrezen ze  een forse daling van de voedselproductie, hogere voedselprijzen en meer landgebruik, als Timmermans in zijn opzet slaagt.  

Vleesprijzen onder druk: Op de foto: Slagerij Ivan in Brasschaat, België
Foto: © Peter-Vincent Schuld

Volgens het Joint Research Center zou de voedselproductie in de EU (als Ursula en Frans niet worden teruggefloten) rond de tien procent lager kunnen uitkomen met uitschieters naar vijftien procent voor vlees. Maar ook de prijs van rundvlees, varkensvlees en kip zal fors omhoog gaan, omdat de vraag eerder zal stijgen dan dalen, zeker in de landen waar voedseltekorten heersen en chronische hongersnoden de bevolking teisteren.. Natuurlijk weet ook Timmermans dat. Maar omdat de onderhandelingen tussen de EU-landen over de hervorming van het GLB niet wilden vlotten, kozen Ursula en Frans er voor om het rapport van de eigen dienst tijdelijk te laten verdwijnen om het zo buiten de landbouwonderhandelingen te houden. In feite rook en vreesde het tweetal dat het rapport de besprekingen over de landbouwhervorming zou kunnen besmetten.

Teelt van gewassen: Maïsoogst in Muntendam, Nederland
Foto: © Jan Sibon / Schuld

De studiedienst van de Commissie gelooft ook dat een de vermindering van de CO2-uitstoot in de praktijk niet tot het gewenste resultaat zal leiden. Want de daling van de landbouwproductie binnen de EU zal dan worden gecompenseerd door een verhoogde productie van landbouwgewassen in andere delen van de wereld, waar bestrijding van CO2 en andere broeikasgassen alles behalve de hoogste prioriteit geniet.

Get rooien van aardappelen Klazienaveen. Landbouw heeft een kostprijs.
Foto: © Jan Sibon / Schuld

Wat de consument aangaat is er een ontstellend gebrek aan kennis over wat er zich rondom hem of haar afspeelt of boven het hoofd hangt. Peilingen tonen aan dat Green Deal en Farm-to-Fork voor hem of haar dingen zijn die zich, bij wijze van spreken, op een andere planeet afspelen. Daarom is het misschien een goed idee om de consument eens voor te houden welke prijsstijgingen eraan komen.

Varkenshouderij in Beringe, Limburg, Nederland
Foto: © Peter-Vincent Schuld

Europa zal namelijk flink duurder worden voor de consument, zo verwacht het rapport.  De Europese exportpositie op vlak van varkensvlees zou nagenoeg volledig instorten, we zouden veel meer rundsvlees moeten importeren en de import van kippen uit Brazilië en Vietnam zou verdrievoudigen. Alleen de export van melk stijgt licht, door een weggevallen binnenlandse afzetmarkt voor melkeiwitten.

Macron

De beroemde Franse stieren in Le Paty de Trinite inde Camargue, Frankrijk Foto: © Peter-Vincent Schuld

Terug naar het landbouwakkoord, waarbij ook het Nederlandse EP-lid Annie Schreijer-Pierik (CDA) een belangrijke rol heeft vervuld.  De uiteindelijk tekst, waarop de boeren in Europa twee jaar lang hebben moeten wachten, is (zoals  trouwens vrijwel altijd het geval is met besluiten uit Brussel) een eerder complex en vrijblijvend compromis geworden tussen de EU-lidstaten en het EP. De uitspraak van enkele EU-landbouwministers dat het akkoord een belangrijke, zo niet de belangrijkste hervorming van het GLB sedert 1992 betekent, moet met een korreltje zout worden genomen. Dat – ondanks eerdere kritiek van vooral liberale zijde – de inkomenssteun voor de boerengezinnen overeind is gebleven en de steun eerlijker dan in het verleden wordt verdeeld, is voor een deel te danken aan de Franse president Macron. Die wil opnieuw verkozen worden en beseft maar al te goed dat dat hij daarbij de stemmen van de boeren goed kan gebruiken. Daarom zetten de Fransen met behulp van  Duitsland de laatste maanden de toon in het Europese landbouwoverleg.

Zware taak

Boomgaarden (fruitteelt) in Kerniel, Limburg, België
Foto: © Peter-Vincent Schuld

Het leidt intussen geen twijfel dat de uitvoering van de vergroeningseisen voor de inkomenssteun een zware taak voor de Nederlandse en Vlaamse boeren en tuinders zal gaan betekenen. Zij zullen volgens de nieuwe regels kunnen deelnemen aan vrijwillige milieuregelingen op het gebied van het klimaat, de biodiversiteit, het waterbeheer en het dierenwelzijn. Zo zal 25 procent van de begroting voor directe betalingen aan boeren daaraan worden besteed.. Volgens Schreijer-Pierik is het wel van groot belang dat de overheid en de provincies binnen het zogeheten Nederlandse Strategische Plan  niet aan de inkomenssteun voor boerenfamilie- en gezinsbedrijven raken. Want rond de 50 procent van de Nederlandse melkveehouders en een groot deel van de akkerbouwers zouden zonder EU-subsidies een negatief inkomen hebben en economisch niet overleven.

EN DAN NOG DIT

Witlofkwekerij in Berg-Kampenhout, België
Foto: © Peter-Vincent Schuld

Het GLB slokt bijna een derde (32 procent of € 386,6 miljard) van de totale EU-begroting voor 2021-2027 op. 70 procent van de GLB-begroting gaat naar de directe inkomenssteun voor de zes tot zeven miljoen landbouwbedrijven in de EU. Het totale landbouwbudget uit EU-middelen voor Nederland voor de periode 2023-2027 bedraagt circa 790 miljoen euro per jaar.