Ja hoor, er is weer een Eurotop en het wordt weer gemütlich met Tante Angela

0
471
Europese vlag op een voetgangersbrug gelegen over de grensweg van het Nederlandse Enschede naar het Duitse Gronau. Gaan de staats en regeringsleiders een brug waardoor ze het eens worden? Foto: © Peter-Vincent Schuld

door Koos van Houdt

Europese Raad in het teken van later te nemen besluiten

Dat vervelende virus blijft iedereen achtervolgen. Toch gaan de Duitsers gestaag en met Merkeliaanse onverstoorbaarheid door, de Europese Unie op de gewenste koers te brengen. Ten minste tot de Europese verkiezingen van 2024. Het Duitse voorzitterschap duurt maar tot 31 december en daarna neemt Portugal het over. Ondertussen wordt van de Duitsers als grootste lidstaat het meeste verwacht voor de periode tot deze verkiezingen. Veel beleidsplannen moeten de komende maanden goedgekeurd worden.

Op weg naar alweer een nieuwe Europese Raad is een tussenbalans dus niet overbodig. Donderdag en vrijdag zijn de regeringsleiders voor de tweede keer deze maand bijeen. Grote besluiten worden niet verwacht, belangrijke thema’s wel. Net als twee weken geleden. Toen ging het om de opbouw van de geopolitieke pijler in het Europese beleid. Daarnaast werden de verhoudingen met Rusland na de poging tot vergiftiging van oppositieleider Navalny besproken.

Op de agenda van de Europese Raad wordt gesproken over het Europese industriebeleid: Op de foto Antwerp Ship Repair, een technicus staat in de machinekamer van een schip op de werf in Antwerpen, België
Foto: © Peter-Vincent Schuld

Andere sociaal-economische thema’s van het Duitse voorzitterschap, zoals een Europees industriebeleid en verdere digitalisering van de economie werden toen ook besproken. Het gaat om thema’s, die niet van de ene dag op de andere tot oplossingen zullen leiden. Maar daarvan vinden de Duitsers dat die stevig op de politieke agenda van de komende jaren moeten staan.

Zware, maar incidentele uitstoot bij elektriciteitscentrale in Setubal, Portugal Foto: © Peter-Vincent Schuld

Deze week gaat het om de zaken die voor 31 december tot een oplossing gebracht moeten worden. Drie ervan springen eruit: brexit, een Europese klimaatwet en het Europese migratiebeleid. In de wandelgangen zal het verder ook gaan over de onderhandelingen met het Europees Parlement over de meerjarenbegroting tot 2027.

Op de top wordt gesproken over onder meer de rechtsstaat in Polen en Hongarije Op de foto Vrouwe Justitia in Gdansk, Polen Foto: © Peter-Vincent Schuld

Grote vraag: komt er een geloofwaardige formule over de betekenis van de rechtstaat en de grondrechten. Lidstaten zouden daaraan moeten voldoen. Anders krijgen ze geen of minder geld uit de Europese kas. Die onderhandelingen zouden eind deze maand tot een afronding moeten komen. De Duitsers zijn optimistisch. Zonder compromis heb je helemaal niets, zeggen ze. Inhoudelijke vraag: moet je dergelijke fundamentele normen proberen met geld te kopen?

Een vrouw wacht voor het kantoor van de Portugese vreemdelingenpolitie Serviço de Estrangeiros e Fronteiras in Lissabon, Portugal Foto: © Peter-Vincent Schuld

Het thema ‘migratie’ was op dit moment niet voorzien. Maar de Duitse minister van binnenlandse zaken Horst Seehofer zei vorige week na informeel beraad met zijn collega’s dat het plan dat de Commissie vorige maand heeft gepubliceerd belangrijk is. Hij denkt voor het eind van het Duitse voorzitterschap overeenstemming met alle ministers van de lidstaten te kunnen bereiken.

Dat klinkt Angela Merkel natuurlijk als muziek in de oren. Zij had de laatste jaren de grootste moeite de Beierse CSU-minister Seehofer in haar kamp voor een humaan migratiebeleid te krijgen. Dat lijkt nu een haalbaar doel. Maar hoewel er sprake schijnt van politieke wil bij de lidstaten, zijn de verschillen van mening nog erg groot. De publieke opinie in veel lidstaten helpt wel: wanneer zijn we af van die Europese schandvlek die ‘Moria’ heet?

Europa wil een verbeterde samenwerking met Afrika: Op de foto zicht op een markt in Possotome, Benin, Afrika Foto: © Peter-Vincent Schuld

Intussen werkt de Unie gestaag en een beetje op de achtergrond door aan steeds betere samenwerking met de partners op het Afrikaanse continent. Ook weer op deze Europese Raad. Dat is van groot belang. Zeker ook om de migratiestromen in de wereld beter te beheersen. Een goede en duurzame samenwerking met de Afrikaanse Unie, waarbij praktisch alle Afrikaanse landen zijn aangesloten, is daarvoor veel belangrijker. Veel meer dan die slechte Turkijedeal uit maart 2016, waarmee Mark Rutte indertijd vuile handen heeft gemaakt.

Dit bedrijf in Vleuten, Utrecht, Nederland, zegt 100% klimaatneutraal te zijn
Foto: © Peter-Vincent Schuld

Het onderwerp ‘klimaat’ staat op de agenda, nu van de lidstaten een reactie wordt verwacht op een tekst voor een klimaatwet die uitgaat van twee doelstellingen. ‘Klimaatneutraal in 2050’ is de ene doelstelling. Die staat nauwelijks ter discussie. Maar het is nauwelijks bekend wat dat allemaal van ieder van ons gaat vragen. Des te begrijpelijker dat de tweede doelstelling ‘60% minder uitstoot van broeikasgassen in 2030’ felle discussies uitlokt.
‘Onhaalbaar en onbetaalbaar’, zeggen de christen-democraten.

Duurzaam wonen en klimaatneutraal. Is het Allemaal wel betaalbaar? Op de foto centrum duurzaam wonen in Cromvoirt, Brabant, Nederland
Foto: © Peter-Vincent Schuld

In het kader van het pesten van de grootste, hebben de andere grotere fracties in het Europees Parlement een kleine meerderheid weten te mobiliseren voor deze 60%. Zelfs ‘klimaatpaus’ Frans Timmermans wil bij het gejongleer met percentages van de afgelopen tijd niet verder gaan dan 55%. Aan de Europese Raad deze week een eerste gedachte aan dit probleem te wijden. Graag een besluit in december, zeggen de drammerige Groenen. Want in hun ogen moeten de regeringsleiders nu gewoon bij het kruisje van het Europees Parlement tekenen.

Terminal in de haven van Dover, UK: Hoe gaan de handelsrelaties er met de Britten uitzien vanwege de Brexit Foto: © Peter-Vincent Schuld

Iets dergelijks is aan de hand met de onderhandelingen met het Verenigd Koninkrijk over de toekomstige handelsrelaties. De Britten hebben gif op tafel gelegd, maar “de Europese Unie heeft de onderhandelingstafel niet verlaten”, ziet Boris Johnson. Sterker nog, hij wordt bevestigd in het kwaad om eerdere afspraken op losse schroeven te zetten. De Fransen willen zelfs de einddatum van 15 oktober, vrijdag dus, voor een compromis verschuiven naar begin november. Aan de regeringsleiders om aan het eind alsnog de wankele Europese eensgezindheid van nu ruim vier jaar overeind te houden.

Kleurcode rood of kleurcode oranje? Dit shirt van deze man laat weinig verschil zien. Het enge waar deze uitbater van een visrestaurant in Caleta del Fuste, Fuerteventura, Canarische Eilanden bij gebaat is, is dat hij eters en dus toeristen kan ontvangen.
Foto: © Peter-Vincent Schuld

Intussen hebben de Europese ministers van Europese zaken dinsdag al overeenstemming bereikt over de kleurcodes, waarmee lidstaten of regio’s aangeven, welke dreiging er bestaat rond het coronavirus. Dat moet helpen om het vrije verkeer van personen in de Europese Unie zoveel mogelijk overeind te houden. Als een gebied of regio op groen, oranje of rood gaat, wordt dat door alle lidstaten op dezelfde wijze overgenomen. Maar de afspraak die vandaag wordt verwacht, betreft niet harmonisatie van spelregels inzake het testbeleid of inzake de verplichting in quarantaine te gaan.