Links en Groen furieus over compromis EU-landbouwministers: “Green Deal onderuit gehaald”

0
562
Portugese boer oogst paprika's in de omgeving van Catello Branco, Portugal Foto: © Peter-Vincent Schuld

Door Jan Schils

Brussel – De landbouwministers van de Europese Unie hebben gisteren (woensdag) een akkoord bereikt over de belangrijkste onderdelen van het nieuwe gemeenschappelijke landbouwbeleid (GLB) voor de periode 2023-2027. Daarin wordt de inkomenssteun aan de boeren gekoppeld aan het nemen van nog strengere milieu- en klimaatmaatregelen dan tot nu toe, de zogeheten eco-maatregelen.

Boeren en milieu: Landbouwer onderweg met giertank om het land te bemesten nabij Dieren, Gelderland, Nederland
Foto: © Peter-Vincent Schuld

De 27 EU-lidstaten moeten vanaf 1 januari 2023 20 procent van de landbouwsubsidies reserveren voor deze bijzondere inspanningen van hun boeren op het vlak van milieu en klimaat. Daarmee liggen ze op ramkoers met het Europees Parlement (EP), waarvan de meerderheid 30 procent van de inkomenssteun naar de boeren wil zien gaan, die kiezen voor de strengere eco-regelingen.

Landbouwbedrijf op het Groningse platteland, Nederland.
Foto: © Peter-Vincent Schuld

Een deel van “links” en “groen” in Straatsburg reageerde furieus op het akkoord van de EU-ministers en van drie grote parlementsfracties (christendemocraten, socialisten en liberalen).

Koeien in de uiterwaarden bij Wijk bij Duurstede, Nederland.
Foto: © Peter-Vincent Schuld

De belangrijkste kritiek luidde, dat met het compromis van de landbouwministers en het EP “de doelstellingen van de Green Deal van Von der Leyen en Timmermans onderuit worden gehaald”. Ook milieu- en natuurorganisaties balen van het compromis. Het Wereldnatuurfonds meende: “Belastinggeld blijft nog tot minstens 2027 naar vervuilende, geïndustrialiseerde landbouw gaan.” Dit laatste klopt niet. Want de steun aan grote bedrijven zal sowieso worden geplafonneerd op (waarschijnlijk) 100.000 euro per jaar.

”Druk”

Ook de Europese Commissie staat niet te juichen over het compromis van de EU-landbouwministers. Zij moet de standpunten van de 27 landbouwministers en van het EP met elkaar verzoenen en een definitief slotcompromis uitwerken. De Commissie zit (onder druk van Timmermans) meer op de lijn van wat we in dit geval extreem-links of donkerrood in het EP zouden kunnen noemen en van de groenen, maar is kansloos als ze het compromis van de landbouwministers negeert. Overleg tussen EP en deze ministers zal een gemeenschappelijk standpunt moeten opleveren voor het slotcompromis. Nu al is zeker dat het duo Von der Leyen-Timmermans de komende dagen en weken druk zal uitoefenen om het tij in hun richting te keren.

Gewasbescherming op het Drentse platteland. Foto Peter-Vincent Schuld

De Europese Commissie had een voorstel op tafel gelegd voor meer vrijheid voor de lidstaten om de EU- doelstellingen inzake milieu, klimaat en bevoorradingszekerheid waar te kunnen maken. Daarvoor moeten de lidstaten nationale strategische plannen op tafel leggen, die daarna door de Europese Commissie worden beoordeeld. Landbouwers die de verschillende doelstellingen van de nationale plannen behalen, kunnen op extra inkomenssteun rekenen.

Boer aan het werk op het land omgeving Medemblik, Nederland.
Foto: © Peter-Vincent Schuld

Boeren die daarin niet slagen, krijgen minder steun. De Nederlandse minister van landbouw Carola Schouten verduidelijkte nog dat de lidstaten zelf mogen kiezen of ze met deze eco-regelingen biologische-, precisie- of boslandbouw willen aanmoedigen.

Graansilo’s in de Spaanse provincie Toledo.
Foto: © Peter-Vincent Schuld

Ze krijgen twee jaar de tijd om daarover te beslissen. Voor deze regeling werd gekozen om te voorkomen dat de lidstaten niet plotseling een deel van hun subsidies uit de EU-landbouwpot verliezen. De 27 lidstaten mogen ook zelf regelingen treffen om jonge boeren te stimuleren en financieel te ondersteunen voor innovatie-inspanningen of hun bedrijfsvoering. De lidstaten moeten ook 2 procent van de totale inkomenssteun aan jonge boeren besteden.

“Doodvonnis”

Het akkoord van de 27 EU- landbouwministers en het standpunt van de drie grote fracties in het EP zijn (zoals hierboven reeds opgemerkt) een doorn in het oog van milieu- en natuurorganisaties. Zij vinden ook dat die akkoorden in strijd zijn met de klimaatverplichtingen die eerder in de Green Deal werden overeengekomen. Uiteraard laat ook Greenpeace zich niet onbetuigd: “Dit is het doodvonnis voor kleinere boerderijen en de natuur”.

Met plastic bedekte kassen in de omgeving van Alicante, Spanje.
Foto: © Peter-Vincent Schuld

Greenpeace meent, dat het Europese landbouwbeleid op deze manier blijft steken in de naoorlogse opvatting dat we steeds meer moeten produceren, koste wat het kost. Het Europees Parlement wil ons nu opnieuw jarenlang opsluiten in dat destructieve model, terwijl wetenschappers waarschuwen dat het roer in de landbouw volledig om moet als we de klimaatcrisis willen aanpakken en de natuur willen beschermen.”

Dogma

Landarbeider aan de slag op de velden in Albatera, Spanje.
Foto: © Peter-Vincent Schuld

In de periode 2023-2027 zal de EU 387 miljard euro uitgeven aan haar landbouwbeleid. Dat is 30 procent van alle Europese uitgaven. Nooit was dat percentage zo laag, ook al is dat budget groot. Maar het is absoluut noodzakelijk om de landbouw- en dus ook de voedselproductie op peil te houden. Daar zijn vrijwel alle experts het over eens. De behoefte aan voedsel zal wereldwijd de komende jaren allen maar stijgen, zodat het Commissievoorstel om 30 procent van de Europese landbouwgronden in natuurgebied om te vormen klinkt alsof het van een andere planeet afkomstig is. Helaas niet, het is een dogma vanuit de 13de (!) verdieping van het Berlaymontgebouw, het hoofdkwartier van de Europese Commissie in Brussel, waar Ursula von der Leyen en Frans Timmermans samen het dogma van de Green Deal uitbroedden waartegen elk verzet als verraad tegenover de natuur wordt weggezet.