We bestrijden met pesticiden en dus groeit het onkruid niet in uw haar

0
Man spuit pesticides in het Spaanse Dolores Foto: © Peter-Vincent Schuld

door Jan Schils

Een haaranalyse bij 44 Europarlementsleden en journalisten heeft aangetoond dat maar liefst 91 procent van hen gewasbeschermingsmiddelen (pesticiden) in het lichaam had opgenomen. De pesticiden kunnen het lichaam op verschillende manieren binnengedrongen zijn: via het drinkwater of de voeding, via de ademhaling of contact met de huid. Het was de niet-gouvernementele organisatie Pollinis die in juni van dit jaar in het Europees Parlement de haaranalyse uitvoerde

Het verdelgen van onkruid in Vrouwenpolder, Zeeland, Nederland
Foto: © Peter-Vincent Schuld

Het Franse laboratorium IRES-Kudzu onderzocht vervolgens de stalen op de aanwezigheid van 62 pesticiden en kwam tot de conclusie dat 40 van de 44 onderzochte personen residuen in het lichaam hadden. Van de 27 verschillende pesticiden die ontdekt werden, mag meer dan de helft (55 procent) al geruime tijd niet meer in de Europese landbouw worden gebruikt. Het laboratorium trof als meest aanwezige in de lichamen van de proefkonijnen de insecticide DDT aan, die al sinds 1978 verboden is in de EU.

Ook lidstaten hebben boter op het hoofd

Akkerbouwer bespuit zijn aardappelen tegen ziektes in Drenthe, Nederland
Foto: © Jan Sibon / Schuld

Deze spectaculaire bevindingen tonen eens te meer aan dat de controle door de Europese Commissie en de EU-lidstaten op het gebruik van deze illegale en voor de gezondheid schadelijke (toxische) stoffen veel te wensen overlaat, om niet te zeggen zo goed als onbestaande is. Volgens het Belgische persbureau BELGA , dat als eerste gewag maakte van het onderzoek, heeft professor Pieter Spanoghe, specialist gewasbeschermingsmiddelen bij de universiteit van Gent, een aantal bedenkingen bij het onderzoek en de conclusies daarvan: Wat vertelt de aanwezigheid van bestrijdingsmiddelen in het haar over de hoeveelheid in het lichaam? Hoe zijn ze daar gekomen. Via blootstelling door de voeding of via de omgeving? Spanoghe: “Om iets te vertellen over de impact van bestrijdingsmiddelen op de gezondheid, moeten we weten hoeveel van het bestrijdingsmiddel in ons lichaam aanwezig is en op welk orgaan het inwerkt. Het haar kan ons dat niet vertellen.”

Het wieden van onkruid, zonder pesticides. Gezonder voor iedereen. Foto is gemaakt in Simpson Bay, Sint Maarten
Foto: © Peter-Vincent Schuld

Het onderzoek heeft ook aangetoond dat een aantal van de aangetroffen schadelijke stoffen al tientallen jaren  geleden uit de landbouw werden gebannen. Toch komen ze momenteel nog voor in het milieu en in de mens. Zo kunnen ze van moeder op kind via de moedermelk worden doorgegeven. Bekend is al langer dat organische moleculen na verloop van tijd verdwijnen. Zoals kleuren afbreken in fel zonlicht, breekt dit soort van chemische stoffen geleidelijk aan ook af. Voor een aantal middelen duurt de afbraak wel zeer lang. Vandaar dat zij mettertijd verboden werden, aldus Spanoghe.

Tractor met spuitinstallatie voor gewasbescherming
Foto: © Jan Sibon / Schuld

De  Gentse prof merkt op dat de verboden gewasbeschermingsmiddelen ook via andere routes in het lichaam en het haar van de proefpersonen belandden: “Waar gaan Europarlementsleden op vakantie? Ethiopië gebruikte bijvoorbeeld een paar jaar geleden nog volop DDT voor de bestrijding van muggen die malaria verspreiden. Als het gaat over landbouw, dan zijn we alleen zeker over lokale voeding van bij ons. Die is gecontroleerd en veilig.”

Onkruid, hoe kom je er vanaf? Onder andere met pesticides
Foto: © Peter-Vincent Schuld

Het derde meest gevonden bestrijdingsmiddel is het insecticide transfluthrin. Spanoghe: “Transfluthrin wordt niet als gewasbeschermingsmiddel in de landbouw gebruikt. Het is een biocide. Het werkt tegen muggen en vliegen en blijkbaar spuiten die parlementariërs er bij hen thuis wel op los of komen zij er mee in contact door het betreden van behandelde ruimtes. “Dit lijkt wat in strijd met hun publieke bezorgdheid”, merkt Spanoghe fijntjes op. Wat de hervorming van de wetgeving rond chemische stoffen (REACH) betreft, maakt de Europese Commissie alles behalve haast. Ze heeft onlangs toegezegd, dat die hervorming pas in het laatste kwartaal van 2024 ter sprake zal komen binnen de EU. Dit betekent dat de Commissie de blootstelling aan gezondheidsrisico’s door pesticiden en aan andere toxische stoffen gewoon op de lange baan schuift. Of (om het wat krachtiger te formuleren) schaamteloos aan haar laars lapt. Maar ook de EU-lidstaten hebben boter op hoofd door gebrekkige controles op gewasbeschermingsmiddelen.