Sloveens voorzitterschap EU: Welkom in een oude Europese ziel die ons wat te vertellen heeft

0
766
Grens met Slovenië komende vanuit de richting van het Oostenrijkse Graz Foto: © Peter-Vincent Schuld

door Peter-Vincent Schuld en Christel Dubos

Slovenië, wie denkt dat dit land een of ander achtergesteld gebied is dat bij de haren bij Europa is gesleept heeft het faliekant mis.De feiten? Het behoorde eeuwenlang, om precies te zijn tot 1919  tot Oostenrijk en dus het Habsburgse Rijk. Dat Habsburgse Rijk zal later nog in diverse verhalen van ons terugkeren. Het Habsburgse Rijk waar ook een deel van Nederland en Vlaanderen deel van uitmaakten aan het eind van de 18e eeuw. Slovenen in de Nederlanden? De Sloveense diaspora bracht hen al naar de lage landen in de 15e eeuw.

Sloveense natuur en de rivier de Drava nabij Dravograd
Foto: © Peter-Vincent Schuld


Slovenië, het maakte in de vorige eeuw deel uit van de Joegoslavische Republiek. Bijna exact 30 jaar geleden, op 7 juli 1991 werd het landje onafhankelijk na de 10-daagse oorlog. Op 25 juni 1991 werd eenzijdig de onafhankelijkheid uitgeroepen, 26 juni 1991 kwamen de troepen van het Joegoslavische Volksleger in beweging en op 27 juni van dat jaar vingen de schermutselingen plaats die voortduurden tot 3 juli van dat jaar waarbij er een wapenstilstand kwam. Op 7 juli van dat jaar werd het Akkoord van Brioni getekend waardoor er een einde kwam aan de oorlog maar het duurde nog drie maanden totdat het akkoord werd uitgevoerd. Tijdens deze oorlog was de leiding tegen de Joegoslavische overheersing in handen van Janez Jansa, de huidige premier van Slovenië, een post die hij driemaal eerder bekleedde. Intellectuele achtergrond? Onder meer krijgswetenschappen.

De Sloveense premier Jansa op de Europese Top in Brussel van afgelopen 21 juni
Foto: © Europese Unie


Op 1 juli begon het Sloveens voorzitterschap met een incident. De ons aller bekende Europees Commissaris Frans Timmermans wenste niet met de de Sloveense premier Jansa op de foto nadat Jansa de magistratuur van Slovenië een veeg uit de pan had gegeven. Twee rechters waren met Sloveense socialistische leden van het Europees Parlement gefotografeerd. Jansa knalde uit zijn dak en beschuldigde de magistratuur ervan niet onafhankelijk te zijn. Timmermans, zelf socialist vond de bemerkingen van Jansa een uitholling van de Sloveense rechtsstaat en weigerde met Jansa op de foto te gaan. De vraag stelt zich of de betrokken magistraten niet beter hadden moeten weten. Is dit geen rel uitlokken?  Wek je niet de indruk van belangenverstrengeling of partijdigheid?

Natuurlijk is een en ander weer weer koren op de molen van dramaqueen, politiek acteur en Europees Commissaris Frans Timmermans.

Europese en Sloveense vlag naast elkaar in Maribor, Slovenië
Foto: © Peter-Vincent Schuld

Andere media hebben bericht dat Slovenië zich teveel op Hongarije richt. Zonder hiervan de achtergrond te kennen is het volstrekt eenzijdige en onvolledige berichtgeving.

Inwoners van Maribor steken de brug over de Drava over om in het centrum van het Sloveense Maribor te komen
Foto: © Peter-Vincent Schuld


In tegenstelling tot wat veel andere media verkeerd berichten, is de Sloveense toenadering tot de positie van Hongarije geen louter politiek gegeven. Economisch voelen de Slovenen zich nauw verwant met Hongarije. Cultureel met Italië, Oostenrijk, Kroatië en Servië. Het politiek opportunistische plaatje dat geschetst wordt, als zijnde zou dit louter omwille van de politieke positie van Hongarije in de Europese Unie zijn, is dus pertinent onwaar. Maar een beetje moeite doen om de Balkan te begrijpen is voor velen niet weggelegd.

Oudere Sloveense man steekt de weg over in Maribor
Foto: © Peter-Vincent Schuld

Dat is ook het beeld dat we krijgen als we met de Sloveense bevolking zelf spreken. Ze voelen zich onverkort allemaal Europeaan, zijn trots om lid te mogen zijn van de Europese Unie, maar zeggen wel heel duidelijk, leer nou eens de geschiedenis van dit deel van Europa kennen. De boodschap die we meerdere keren mochten aanhoren en die gericht was aan de mensen die sceptisch tegenover de Europese Unie staan was helder. “Geef ons nou eens wat meer morele steun, behandel ons niet als tweederangs landen, want wij vechten grotendeels voor het zelfde maar dan binnen de Europese Unie” doelende op een gewenst streng immigratiebeleid en in de ogen van veel Europese burgers doorgeschoten vergroening.

Tankstation van de Oostenrijkse energiereus OMV langs de Sloveense snelweg
Foto: © Peter-Vincent Schuld

Feit is dat Slovenië aanleunt tegen Hongarije en dat Slovenië ook gericht is op dat land bewijst het volgende simpel wapenfeit;

Tankstation van de Hongaarse energiereus MOL in de omgeving van Dravograd, Slovenië Foto: © Peter-Vincent Schuld

De Oostenrijkse oliemaatschappij OMV maakte bekend dat zij van tankstations in Slovenië af wilde en een koper zocht. Een koper die gezocht werd, werd gevonden. Wie is de koper? De Hongaarse oliemaatschappij MOL die u vast en zeker kent als u op de wegen in Centraal-Europa heeft gereden.

Goed onderhouden wegen in Slovenië
Foto: © Peter-Vincent Schuld

Wegen die overigens de moeite waard zijn. Want centraal–Europa vertelt u het verhaal van het verleden, het heden en de toekomst van ons continent, dat u vaak niet in de geschiedenisboeken of de kranten leest. En dus hadden we redenen genoeg Slovenië aan te doen.

Gezelligheid in de Sloveense stad Maribor
Foto: © Peter-Vincent Schuld


Niet naar de hoofdstad Ljubljana maar naar Maribor, gelegen aan de rivier de Drava met terrasjes en vol gezelligheid. Qua toeristen een beetje gedomineerd door Italianen en Oostenrijkers (de stad ligt vlakbij de huidige Oostenrijkse grens) en ergens doet de stad ook wat Oostenrijks aan, een vleugje dan, want wat je voelt en waarneemt is dat je in het hart bent van het oude Europa waar grenzen van gewezen keizerrijken en republieken de leer over de natiestaat volledig onderuit trappen ondanks de paradoxale houding van Sloveens premier Jansa en de Hongaarse premier Orban.

Economisch herstel: Zicht op het Europark shoppingcenter in Maribor, Slovenië
Foto: © Peter-Vincent Schuld

Sloveens premier Jansa heeft twee zaken op zijn agenda voor het Europees voorzitterschap van Slovenië gezet. Economisch herstel en economische groei van de Europese Unie en daarnaast de integratie van voormalige Joegoslavische republieken die nog niet tot de Europese Unie behoren. Hierbij gaat Slovenië uit van de historische realiteit en verwantschap dat eerder onder het Joegoslavische gesternte slechts onder het kunstmatige en communistisch juk tot eenheid gebracht werd.

Brug op de weg van Maribor naar Dravograd, gebouwd met de steun van de Europese Unie Foto: © Peter-Vincent Schuld

Jansa onderstreept versterkte samenwerking en integratie op historische maar ook op Habsburgse  gronden en dus ook in vriendschap met Oostenrijk. Het grote verschil met veel Europese landen die westelijk, noordelijk en zuidelijk gelegen zijn binnen de EU is dat de historische , soms feodale realiteit, die volkeren verbond omdat verschillende de etniciteiten op elkaars grondgebied wonen en verblijven met het houderschap van het paspoort van dat betrokken land waar ze verblijven. Een kwestie van politieke bruggen bouwen zoals deze ook in de daadwerkelijke zin van het woord gebouwd zijn met steun van de Europese Unie.

Europees / Sloveens bord in Dravograd, niet ver van de Oostenrijkse grens
Foto: © Peter-Vincent Schuld


Slovenië onder Jansa zal zich niet keren tegen de Europese Unie. Integendeel. Als krijgswetenschapper voert Jansa een politiek van versterkte samenwerking door juist de knuppel af en toe in het hoenderhok te smijten waarbij hij lak heeft aan politieke soapacteurs zoals Frans Timmermans. Is Jansa de redder van Europa? Nou op Jansa en zijn regering mag best kritiek op worden geuit na het intrekken van financiële ondersteunen van het nationale persbureau van Slovenië. Soms drijven de politieke verantwoordelijken ook door en dan is het goed dat er ook tegenwicht geboden wordt echter op een verstandige diplomatieke maar toch directe wijze zoals commissievoorzitter Ursula Von der Leyen dat doet. Waar Timmermans meteen de huilbaby uithangt gaat Ursula het gesprek aan, gaat dus de dialoog niet uit de weg en zoekt een oplossing. Maar persvrijheid is een elementair beginsel en Jansa mag zijn hand niet overspelen, dus oplettendheid is geboden.

Oude watertoren in Maribor, Slovenië Foto: © Peter-Vincent Schuld


In het stadje Maribor, waar we terecht zijn gekomen bevinden zich tal van monumenten. De oude watertoren aan de rivier de Drava (Drau), mede in stand gehouden door bijdragen uit Europese subsidiefondsen.

Watertoren in Maribor Slovenië, mede in stand gehouden door bijdragen uit onder meer het Europees Fonds voor Regionale Ontwikkeling
Foto: © Peter-Vincent Schuld

Het is een centrale plek voor de recreanten en mensen die een terrasje willen pakken aan het water. Midden in de geschiedenis en zowat tegenover de oude stadsmuur.

Deel van de oude vesting / stadsmuur in Maribor, Slovenië
Foto: © Peter-Vincent Schuld

In de Eerste Wereldoorlog viel het Habsburgse Keizerrijk van Oostenrijk- Hongarije uiteen. De aanleiding voor deze oorlog was mede gelegen in de moord op aartshertog Franz Ferdinand door een Bosnisch-Servische nationalist in Sarajevo. De gevolgen werden rap duidelijk op amper een dag rijden van Brussel. Een staat met vele etniciteiten. Oostenrijkers, Hongaren, Duits-Oostenrijkers, Slovenen, Kroaten, Serven etc. Een nieuw verbond van staten zag het licht, namelijk de Staat der Slovenen, Kroaten en Serven, later opgenomen in het Koninkrijk Joegoslavië en nadien vallend onder het communistisch Joegoslavië onder maarschalk Tito.  Na het uiteenvallen van Joegoslavië zijn de scheidslijnen der volkeren groter dan ooit. Slovenië en Kroatië behoren tot de Europese Unie , de rest van het voormalig Joegoslavië nog niet, met nadruk, nog niet. De roep tot toetreding is vanuit Slovenië hoorbaar, al wordt er in Europese kringen deze wens nog niet goed ontvangen.

.-4


Het is apart om letterlijk in het centrum van Europa zoveel geschiedenislessen te krijgen die je wel heel goed moet analyseren om de weg van de toekomst te kunnen bepalen. Veel is afhankelijk van de bestuurlijke integriteit en de mogelijkheid tot het klein houden van het persoonlijk ego van de dames en heren bestuurders. De bloedige zondag van Maribor op 27 januari 1919 waarbij er verhaal gehaald werd op de etnische Duitsers kostte aan 9 tot 13 mensen het leven plus 60 gewonden is een voorbeeld van wat we niet meer willen zien.

Luchtfoto met zicht op de Dutchbat compound Potocari Sbrebrenica, alwaar het bekende drama zich afspeelde in Bosnië
Foto: © Peter-Vincent Schuld

Het bloed kan snel koken op de Balkan eenmaal oververhit zien we de trieste resultaten snel terug in bloedige conflicten zoals in Bosnië. Srebrenica is daarvan een triest voorbeeld. Onderschat dus niet het belang van stabiliteit op de Balkan en het is heel erg onverstandig om de Balkanlanden af te serveren of te behandelen als tweederangs Europese landen. Immers al deze landen samen houden de sleutel in handen tot een langdurige stabiliteit onder het juiste politieke gesternte.

Zicht op de Bosnische hoofdstad Sarajevo, waar in 1914 de Oostenrijkse Aartshertog Franz Ferdinand werd vermoord
Foto: © Peter-Vincent Schuld

De Eerste Wereldoorlog brak mede uit na de moord op Oostenrijkse aartshertog Franz Ferdinand in Sarajevo. Ik wil u er even aan herinneren dat het Hongarije in 1914 niet opgezet was met de vergeldingsaanval op Servië ondanks de sterke wil daartoe van de toenmalige Oostenrijkse minister van Defensie, de Duitse Keizer Wilhelm, die later in het Nederlandse Doorn overleed en bij gebrek bestuurlijke capaciteiten  wegens ouderdoms- en gezondheidsklachten 83-jarige Oostenrijkse keizer Franz-Jozef. Miljoenen onnodige doden waren het gevolg. Iets wat de goedwillende adel van die tijd stevig dwars zat.

Zicht op het vredige Sloveense Maribor anno nu
Foto: © Peter-Vincent Schuld


Wie nu door Maribor loopt, vaart of rijdt ziet er vredigheid. Maar er wordt gewerkt. Ja er is dus industrie, er is een gigantische graanfabriek.

Graanfabriek in Maribor
Foto: © Peter-Vincent Schuld

Dus zet Slovenië tijdens het Europees voorzitterschap in op economie en dus handelsrelaties. Een oude waarheid, waar handel wordt gevoerd in een stabiel en rechtvaardig juridisch kader zullen er niet zo snel gewapende conflicten ontstaan.

Historisch gebouw in Maribor wordt voor het nageslacht bewaard en de restauratie wordt medegefinancierd uit het Europees Fonds voor Regionale Ontwikkeling
Foto: © Peter-Vincent Schuld


We  lopen verder in Maribor langs de Drava en weer wordt er een oud gebouw mede met Europees geld  in ere hersteld om de geschiedenis aan de volgende generatie te kunnen  blijven vertellen.

Kantoortje waar vanuit de projecten uit het Europees Fonds voor Regionale Ontwikkeling aangestuurd wordt
Foto: © Peter-Vincent Schuld

We lopen langs een kantoortje van waaruit Europese ondersteuningsactiviteiten in Maribor worden gecoördineerd. Overal prijkt trots de blauwe vlag met gele sterren die eindelijk letterlijk vrede heeft gebracht in een regio die eeuwenlang gedrenkt was in bloed.

De geschiedenis van het wijn produceren in Maribor, Slovenië, met zoals u op de foto ziet ondersteuning uit het Europees fonds voor Regionale Ontwikkeling
Foto: © Peter-Vincent Schuld

Als de slagaders breken op de Balkan dan vallen de bloedspetters in ons deel van Europa. Dat heeft de Kosovo-crisis bewezen, dat heeft de oorlog in Bosnië bewezen. Slovenië wil hoe dan ook nieuwe problemen voorkomen en vraagt daarvoor aandacht en stuurt aan op verdere integratie van andere landen die tot het voormalig Joegoslavië behoren. Bloed tot wijn. Aan dat laatste is in Slovenië ook geen gebrek. Slovenië is sinds 400 jaar een gekende wijnproducent en profileert zich meer en meer als zodanig. Samen een wijntje drinken is beter dan elkaar de kop in te slaan. Ook hier vindt ondersteuning plaats vanuit het Gemeenschappelijk Landbouwbeleid van de Europese Unie, en de toeristische attractie wordt ook ondersteund met Europees geld. Kortom, Europa maakt het voor u als toerist aantrekkelijker om in Slovenië fijne momenten door te brengen.

Zicht op het pittoreske Maribor aan de rivier de Drava (Drau) Slovenië
Foto: © Peter-Vincent Schuld

Ach, wat is er leuker romantische momenten door te brengen op pittoreske plaatsen die makkelijk en veilig bereikbaar zijn, die u faciliteiten bieden en die ook niet eens zo ver van huis zijn. Slovenië is meer dan politiek, meer dan huidig voorzitter van de Europese Unie. Het is een land met mensen die ons in ieder geval in alle vriendelijkheid ontvingen. Wat wil een mens nog meer?