Studenten en scholieren gaan meer en meer naar onderwijsinstellingen in andere EU-landen. Politieke partij Volt gedijt bij subsidies Erasmus+

0
199
Kantoor van het Erasmus+ programma ondergebracht bij het Directoraat-Generaal voor de onderwijsinstellingen in Lissabon, Portugal Foto: © Peter-Vincent Schuld

door Koos van Houdt

Voor Josep Borrell hadden we Federica Mogherini. Toen zij de hoge vertegenwoordiger voor het buitenlandse beleid was, kon ze ook Albanië nog tot haar ambtsgebied rekenen. Dat is nog steeds wel zo, maar binnen de Europese Commissie is dat land nu toch meer onder de zorg van de Commissaris voor de uitbreiding terecht gekomen.

Hoe dan ook, op 3 maart 2017 bezocht Federica Mogherini de Universiteit van Tirana en had daar een ontmoeting met studenten. Voor ons lijkt Albanië een land vol boeven en misdadigers. Daarvoor was Albanië een zeer gesloten, communistisch bolwerk. Een jonge generatie in landen die van achter het IJzeren Gordijn zijn weggehaald weet echter beter: “ook wij zijn Europeanen”. Dat is waarmee ze zichzelf moed inpraten voor een Europese toekomst die lonkt.

Albanese jongeren en een oudere Albanese man die de communistische tijd nog heeft meegemaakt in Mjede, Albanië
Foto: © Peter-Vincent Schuld


Hoe dan ook, Federica Mogherini kon een verbinding leggen met de studenten. Velen van hen dromen van een verblijf op universiteiten elders in de Europese Unie. Die droom kon en kan werkelijkheid worden. Want de Europese Unie heeft een subsidieprogramma voor uitwisselingen van studenten en scholieren. Erasmus+ is de naam. Voor studenten van de universiteit van Tirana is die subsidie meer onder handbereik dan voor studenten in het Verenigd Koninkrijk. Die laatste zijn door hun prime minister Boris Johnson afgesneden van deze mogelijkheid.

Universiteit van Koszalin, Polen, maakt publiciteit voor de mogelijkheden van het Erasmus+ programma.
Foto: © Peter-Vincent Schuld


Maar eerst even terug naar Federica Mogherini. Zij zei in Tirana tegen de studenten trots te zijn op haar verleden als ‘Erasmiaan’. Wat ze bedoelde was dat ook zij over haar eigen lidstaatgrenzen heen had leren kijken. Ook zij maakte in haar studietijd gebruik van een subsidie uit de pot van Erasmus+ om elders te studeren. Dat is ook de hoop die zij aanwakkerde bij de studenten uit Albanië. Want Erasmus+ ontpopt zich als dat programma waarin Europeanen over lidstaatgrenzen heen elkaar leren kennen en waarderen.

De technische universiteit van Valencia, Spanje was en is een gewilde plaats voor studenten als uitwisselingslocatie
Foto: © Peter-Vincent Schuld


Britse studenten trekken zich de haren uit hun hoofd. Velen lieten op 23 juni 2016 het stemmen in een referendum over het Britse lidmaatschap van de Europese Unie teveel aan zich voorbij gaan. Hadden zij in dezelfde mate als de rest van de bevolking meegedaan aan die stemming en in dezelfde verhoudingen gestemd als de kleinere groep van jonge Britten die wel was opgekomen: Remain zou hebben gewonnen. Nu zitten ze voor lange tijd op de blaren. Erasmus+ is voor hen een Europees programma, waaraan ze geen deel meer kunnen hebben.


Vorige week donderdag publiceerde de Europese Commissie het nieuwe beleidsprogramma Erasmus+ voor de jaren 2021 tot 2027. Was in de jaren 2014 tot 2020 voor dit programma 14,7 miljard euro beschikbaar, in de komende jaren wordt dat verhoogd naar in totaal ruim 28 miljard euro. Bijna een verdubbeling. Het wordt daarmee de komende jaren nog veel normaler voor studenten en scholieren om zich Europees te oriënteren.


Studenten kunnen een studiebeurs krijgen voor een half jaar of meer studie aan een universiteit of hogere beroepsopleiding elders in de Europese Unie. Scholieren van scholen voor voortgezet onderwijs kunnen profiteren van uitwisselingsprogramma’s met scholen elders. Ook in Noord-Nederland zijn een aantal scholen daar actief mee bezig. Er zijn zelfs projecten voor de hoogste leerjaren van de basisschool.


Ergens in Den Haag zetelt de Onderwijsraad. Slechts adviserend, maar toch. Daar weten ze, beter dan een aantal straten verder aan Plein en Binnenhof hoe belangrijk deze ‘internationalisering en Europeanisering’ van het onderwijs is. Er werd in 2016 een advies over aan de Nederlandse onderwijsinstellingen geschreven. Door de verdubbeling van de financiële mogelijkheden zal het effect ervan over een aantal jaren nog sterker zichtbaar worden.

Verkiezingsaffiche van de pro-Europese partij Volt op een raam aan de Amsterdamse grachten, Nederland
Foto: © Peter-Vincent Schuld


Hoe dan ook, de huidige generatie jonge Nederlanders heeft veel meer dan hun ouders mogelijkheden om te leren en te ervaren wat het betekent Europeaan te zijn. Veel meer dan vroeger worden er netwerken gelegd over de grenzen van lidstaten heen. Sinds een paar jaar zien we de gevolgen ervan ook in de politiek. Volt Nederland is een onderdeel van Volt Europa. Volt Europa slaagde er tijdens de Europese verkiezingen in mei 2019 in vanuit Duitsland een vertegenwoordiger te krijgen in het Europees Parlement. Volt Nederland slaagde op 17 maart: drie zetels in de Tweede Kamer.


Tijd dus om Volt serieus te nemen als politieke factor. Serieus omdat er nu al kritiek valt te leveren. Volt erkent de eigen onvolwassenheid nog wel. Des te merkwaardiger dat ze er zondag als de kippen bij waren om een voorstel te steunen artikel 23 van de Grondwet te schrappen. Maar ook Volt zal moeten leven met de ‘eenheid in verscheidenheid’, waarmee de Europese cultuur is doordrenkt.

Trein

Aan de infrastructuur voor de snelle spoorverbinding tussen Nederland en België werd ter hoogte van Breda door medewerkers van Siemens Rail met het aanleggen van de bovenleiding de laatste hand gelegd. Foto: © Peter-Vincent Schuld

Waar zouden we zijn zonder trein. Merkwaardig is dat één van de minst Europees geïntegreerde sectoren het vervoer per trein is. Lange jaren waren de nationale stelsels niet goed op elkaar afgestemd. De hogesnelheidstrein van Nederland naar Brussel, Fyra, werd een debacle, maar de intercity en de Thalys rijden.

Aanleg HSL-lijn ter hoogte van het Spaanse Murcia Foto: © Peter-Vincent Schuld

Maar uiteindelijk zal ook dit veranderen. De gedachte van een Europees spoornetwerk is niet meer voor een verre toekomst. En het aantal verbindingen over lidstaatgrenzen per rail groeit. Gisteren en vandaag werd daartoe het Europese jaar voor vervoer over rails afgetrapt in Lissabon.

Klimaat

Propaganda van Coca-Cola op haar vrachtwagens met betrekking tot CO2 verminderen…. oops een flesje Coca-Cola zonder koolzuur (dus CO2) is geen frisdrank met prik Foto werd gemaakt op de parkeerplaats bij Tessenderlo, België
Foto: © Peter-Vincent Schuld

Morgen is er in verband met de voorbereidingen voor een nieuwe klimaatconferentie eind dit jaar in Glasgow een studiedag over klimaatneutraliteit. Zal de wereld in 2050 schoon genoeg zijn? Hoe dan ook, Frans Timmermans mag pas nadat hij morgenmiddag een bijdrage heeft geleverd namens de Europese Commissie, uitzien naar paasvakantie. Hij spreekt samen met zijn collega’s uit China, India en de Verenigde Staten de conferentie toe over middelen en methoden om de groei van uitstoot van broeikasgassen in 2050 tot staan te hebben gebracht. Hoe werken zij wereldwijd samen?

April

Europees Parlement in Brussel, België
Foto: © Peter-Vincent Schuld

Ze zijn met paasvakantie. Twee weken. Het is de leden van het Europees Parlement vergund. Maar ze zijn er kennelijk niet in geslaagd voor 1 april een belangrijke beslissing te nemen. De verwachting had kunnen zijn dat de noodzakelijke parlementaire goedkeuring van het op 24 december 2020 gesloten Brexitverdrag zou zijn afgerond. Maar de haast is er vanaf. Officieel had het Europees Parlement veel macht op dit punt. Maar de eigen inbreng van de afgelopen jaren is opgenomen in de teksten. Dus die goedkeuring, ach die komt nog wel.