U wordt gezocht in Europa……. om mee te praten

0
687
U wordt ghezocht in Europa.... deze tekst kwamen we tegen op een Poolse vrachtwagen in Luxemburg Foto: © Peter-Vincent Schuld

door Koos van Houdt

Ze zoeken jou. En de overbuurvrouw. Die mensen verderop in de stad die op het terras altijd het hoogste woord hebben. Je mag elke kleur hebben. Man, vrouw of nog wat anders zijn. De mensen die vinden dat er allemaal niks van deugt. Zij die maar een paar woorden kennen als het over politiek gaat. Zakkenvullers zijn het, zeggen die mensen. Of je bent er juist van overtuigd dat het een feest is om in een democratie te leven en volgende week te stemmen voor de Tweede Kamer in Den Haag.

Ook deze dame met ijsje gefotografeerd in Tilburg, Nederland mag meepraten
Foto: © Peter-Vincent Schuld

Ook als je interesse hebt, mag je meedoen. Je hoeft niet van de Europese Unie te houden om er toch over mee te mogen praten. Je hoeft er niet voor naar school te zijn geweest. Maar ook als je er wel voor hebt doorgeleerd. Bijvoorbeeld als je Europese studies hebt gevolgd aan de universiteit. Of je bent aanhanger van een nationalistische of zlf zelfs een neonazistische partij. Of je overweegt aan de andere kant om volgende week op de Europese partij Volt te stemmen.

Als deze goede man beschikt over een nationaliteit van een van de Europese lidstaten, mag deze meneer ook over Europa meepraten Foto werd gemaakt in Portugal, Lissabon
Foto: © Peter-Vincent Schuld

Kortom, of je wat begrijpt van de Europese Unie of dat er juist niets van begrijpt. Je mag meedoen. Waaraan meedoen? Aan de Conferentie over de toekomst van de Europese Unie. Gewone mensen zouden het daarbij voor het zeggen moeten hebben. Eén ding is al bij voorbaat mislukt. U en ik, de gewone mensen, krijgen het helemaal niet voor het zeggen. Er zal beleefd worden geluisterd. Maar de zittende politici en bestuurders beslissen.

Europa tref je overal, ook in Nederland, waarbij de zonnepanelen op een bedrijventerrein in Beverwijk mede zijn gefinancierd door subsidie van de Europese Unie, en om precies te zijn door het fonds voor regionale ontwikkeling.
Foto: © Peter-Vincent Schuld

Neem de inhoud van de Nederlandse verkiezingscampagne voor de parlementsverkiezingen van volgende week woensdag. Over vorm en inhoud van de Europese Unie gaat het nauwelijks. Als de kiezers in Nederland het voor het zeggen zouden hebben, dan zal er nauwelijks debat op gang komen over de toekomst van de Europese Unie. Niet dat het goed is. Want Nederlanders beseffen de alledaagse realiteit niet. Die is dat de Europese Unie er is en veel invloed heeft op ons leven. Je kunt er niet omheen, ook al zou je willen. Nederlanders sluiten echter hun ogen voor de werkelijkheid. Niet meedoen, dat lost ook weer niets op.

Dus gaan alle betrokkenen het weer proberen. Net als twintig jaar geleden, in de jaren 2001 en 2002. Toen werd een Europese Conventie belegd. Daarin spraken vertegenwoordigers van de regeringen en de parlementen van de lidstaten, van de toen nog toekomstige lidstaten en vanuit de instellingen van de Europese Unie zelf vijftien maanden vooral met elkaar.

Heel democratisch. Alle gewone mensen konden hun zegje doen. Alles werd besproken in volstrekte openbaarheid. Er was dus weinig mis met die Conventie. Het leverde ook een geweldig resultaat op. Een Europees grondwettelijk verdrag. Dat verdrag werd op 28 mei en 1 juni 2005 zowel in Frankrijk als in Nederland via een referendum naar de prullenmand verwezen.

Zicht op de stad Lissabon, waar het Verdrag van Lissabon werd ondertekend
Foto: © Peter-Vincent Schuld

Gewone mensen bleken ondanks alles niet precies te weten waarover het ging. Terwijl het jarenlang in allerlei nieuwsmedia aan de orde was geweest. Uiteindelijk werd dat Europese grondwettelijke verdrag minus Europese vlag en omschreven volkslied in december 2007 alsnog tot Verdrag van Lissabon verheven. Maar het was geen ode aan de vreugde meer.

We leven intussen al weer vele jaren onder dit regime. Fundamenteel ontevreden zijn alleen diegenen die officieel laten weten tegen de Europese Unie te zijn. In ons land eigenlijk alleen de SP ter linkerzijde en de het Forum en de PVV van Geert Wilders aan de rechterzijde. Je zou zeggen, een situatie waarin de zaken zich in de praktijk verder kunnen ontwikkelen binnen de afgesproken kaders van het Europese Verdrag.

Of de Europese Conferentie echt een verhaal gaat worden waarin Europa wordt ervaren als een bloeiende bloem met vlinder, kan zeer worden betwijfeld
Foto: © Jolanda Amoureus / Schuld

Maar nee, we moeten er de komende jaren weer aan geloven. Gisteren werd na veel vijven en zessen in het midden van het Europees Parlement een officiële verklaring ondertekend, waarmee een nieuwe Conferentie over de toekomst van de Europese Unie van start is geschoten. Ursula von der Leyen bracht het op toen ze in september 2019 solliciteerde in het Europees Parlement naar de functie van voorzitter van de Europese Commissie.

De coronacrisis, door menig cynicus ook wel het mondkapjesfestijn genoemd, zou de oorzaak van uitstel zijn van de Europese Conferentie” Op de foto een echtpaar waarvan de man een afgezakt mondkapje draagt in Slovenië
Foto: © Peter-Vincent Schuld

De levensvatbaarheid van deze nieuwe conferentie valt af te meten aan de duur van de voorbereidingen. Die was lang en verbrokkeld. We horen van iedereen die ertoe doet, dat de strijd tegen het coronavirus als oorzaak daarvoor moet worden aangewezen. Maar de lezer kan gerust zijn. Ordinaire ruzie over de erebaantjes was de werkelijke reden.

De Franse oud-President Valérie Giscard d’Estaing in het gebouw van het Europees Parlement in Brussel Foto: © Peter-Vincent Schuld

Onlangs overleed de Franse oud-president Valéry Giscard d’Estaing. Hij werd in 2001 door een toen nog jongere Belgische minister-president Guy Verhofstadt geroepen als Franse opa te komen naar Europa. Nu, in 2021, wilde deze inmiddels op leeftijd gekomen Belgische opa in de voetsporen gaan van Giscard. Het was hem niet gegund. Verhofstadt heeft teveel eigen visie en opvattingen over de Europese Unie om voor iedereen geloofwaardig als gespreksleider te kunnen optreden. Het eind van het liedje is dat er geen voorzitter klaar staat om deze conferentie in goede banen te leiden.

De nabije toekomst zal leren of dit gunstig is voor het eindresultaat of niet. Maar er lijkt nu al weer te veel gedoe te zijn geweest om er veel vertrouwen in te hebben. Tsja, er zal wel worden gedebatteerd. Die debatten, als ze er komen, hebben al een hele vreemde naam. Veel gewone mensen zullen niet bereid zijn in zogenaamde ‘Agorabijeenkomsten’ van 200 tot 300 mensen hun zegje te doen. Althans, dat valt wel te betwijfelen. Temeer omdat wat zij daar zeggen of als voorstellen formuleren, daarna door de grote bestuurlijke gehaktmolen wordt gedraaid. Dat heet ‘Conferentie’. In die Conferentie zal uiteindelijk beschreven worden wat het gemiddelde van de standpunten van u en mij zijn. U begrijpt: daar komt ongeveer uit wat we allang weten over uw en mijn standpunten en visie.

Het zal dus in hoofdzaak weer een speeltje worden voor de professionals in die Conferentie. Daarvan zijn er 227 aangewezen vanuit de Europese instellingen, vanuit de regeringen van de lidstaten en vanuit de nationale parlementen. Weer heel democratisch en in alle openbaarheid. Gisteren kwam de Portugese premier Antonio Costa, die dit half jaar de eerste onder zijn collega’s is en dus voorzitter, ervoor naar het Europees Parlement. Veel nieuws leverde de plechtige ondertekening van de verklaring over de Conferentie niet op. Ursula von der Leyen hield zich liever beschikbaar voor interviews over de vaccins en de vaccinaties in de Europese Unie.

Jean-Claude Juncker, destijds in zijn rol als premier van Luxemburg, thans voorzitter van de Europese Commissie tijdens een Europese Raad van staats- en regeringsleiders in Brussel foto © Peter-Vincent Schuld

Het draait uiteindelijk maar om één ding. Dat betreft hervormingen in het systeem voor Europese verkiezingen. Meest in het oog springt daarbij het fenomeen ‘spitskandidaat’. In 2014 wist het Europees Parlement in politieke zin af te dwingen dat de spitskandidaat van de grootste partijpolitieke familie, in dat jaar de Luxemburger Jean-Claude Juncker, de voorzitter zou worden van de Europese Commissie. In 2019 faalde het toen pas gekozen Europees Parlement een meerderheid te vormen achter één van de spitskandidaten. Het Europees Parlement redde het eigen gezicht doordat Ursula von der Leyen in haar sollicitatiegesprek deze Conferentie beloofde.

De 27 regeringsleiders zagen hun kans schoon de oude verhoudingen te herstellen. Zij kwamen met hun eigen kandidaat Ursula von der Leyen uit de hoge hoed. Dat was tegen het zere been van velen in het Europees Parlement. Vandaar haar voorstel voor de Conferentie over de toekomst van de Europese Unie. Mogelijk krijgt het idee van de spitskandidaat de politieke wind in de zeilen. Maar velen twijfelen eraan.