Waanzinnige Russische aanvallen op de Oekraïense havenstad Mykolaiv leggen feiten over Europa bloot

0
1067
Vlag van de Oekraïense stad Mykolaiv met een oude Griekse galei en ankers

door Peter-Vincent Schuld

U vraagt zich wellicht af, als u een regelmatige lezer bent van onze artikelen, waarom wij toch wat vaker vlaggen en wapens van landen, steden of regio´s in Europa tonen. De reden is heel eenvoudig. Vlaggen en wapens van landen, steden, oblasts, provincies en regio’s vertellen vaak iets over de geschiedenis. Soms vatten ze in enkele symbolen of afbeeldingen de geschiedenis samen.. Ik val in herhaling, maar Machiavelli  leerde het ons: “Wie zijn geschiedenis niet kent, kent zijn toekomst niet.” Voor veel mensen is oostelijk Europa een ver-van-mijn bed-show maar dat is het niet. Ook wij kennen heraldiek in onze stadswapens en het rijkswapen. De aard van de heraldiek in oostelijk Oost-Europa is vrijwel identiek aan de heraldiek van bij ons.

De identieke symboliek in de heraldiek toont de onverbrekelijke banden en overeenkomsten aan tussen de landen op het Europese continent, ook al vallen landen soms uit de toon wegens conflicten. Maar een gewapend conflict, hoe wreed en misselijkmakend dan ook, kan nooit volledig de geschiedenis van de momenten daarvoor herschrijven. Feiten blijven zoals ze zijn en in het geval van Oekraïne doet de mensonterende oorlog die er zich nu afspeelt geen afbreuk aan de realiteit dat Oekraïne een van de belangrijke centra was in het oude Europa van eeuwen terug.

Dat we in Rusland nu agressors hebben, een land dat amper of nooit een daadwerkelijke democratische rechtsstaat heeft gekend, doet evenmin iets af aan de oude tijden waarin de banden wel goed waren. Ook al heeft een agressor, in de persoon van een mens, zich ontdaan van alle (mede)menselijkheid, het is een sterfelijk wezen wiens eindigheid zeker is bezien. Een mens is niet onsterfelijk. Maar als burger om het leven komen door bruut oorlogsgeweld, zeker op het Europese continent, is onaanvaardbaar.

Iedereen die in Nederland en België de afgelopen jaren de mond vol had over isolationisme, soevereiniteit (voor wat het woord per definitie waard is, daar absolute soevereiniteit al verloren gaat door bij ondertekenen 1 van verdrag tussen twee landen) merkt nu aan den lijve dat dit niet mogelijk is in een beschaafde wereld waarin wij problemen om de tafel bespreken.  U merkt in uw eigen portemonnee wat een invasie van de Russen in Oekraïne ook voor u problemen met zich teweeg kunnen brengen. Beter om dit soort van ellende te voorkomen. Ja, vermaarde geopolitiek analist Francis Fukuyama wist het bondig uit te drukken in enkele woorden “we zijn vrede en welvaart als vanzelfsprekend gaan beschouwen”.  Daar heeft de man volstrekt gelijk in.

De Oekraïense stad Mykolaiv is in deze absurd oorlog herhaaldelijk het toneel geweest van bruut Russisch oorlogsgeweld. Een stad regio die ooit al eerder voorwerp was van verovering door de Russen tijdens de Russisch-Turkse oorlog aan het einde van de 18e eeuw. Mykolaiv is al sinds meer dan 2500 jaar een ankerpunt in de Europese beschaving. Maar telkens het “lijdend voorwerp” van agressie.

Het stadswapen van Mykolaiv


Het stadswapen van Mykolaiv vertelt over haar verre geschiedenis en natuurlijk vinden we een schip, ankers, een kroon in het stadswapen. Maar, hey, we zien een galei, een type schip dat door roeiers, tot in de middeleeuwen werd voortgestuwd middels enorme roeispanen. Kent u het woord galeislaven nog? Nederland had ze ook met de bijbehorende galei. Ze wierpen samen hun vruchten af in 1603 toen de Zeeslag bij Sluis werd gevoerd, 8 galeien en 4 fregatten aan Spanjaarden namen het op tegen 6 schepen waarvan 1 galei naar Nederlandse zijde. Raad eens wie er won? De Nederlanders en de Spanjaarden dropen af. De wrakken aan Spaanse zijde trokken zich terug in de haven van Sluis en de Zeeuwse Vloot ging weer naar Vlissingen. Agressor en commandant van de Spaanse vloot Frederico Spinola overleefde de zeeslag niet. Een verdere loopbaan als zee-toreador zat er niet meer voor hem in.


2022: 399 jaar later. Wij Nederlanders kunnen het goed vinden met de Spanjaarden, we hebben ons zelf verenigd binnen de Europese Unie en de NAVO. De huidige Russische machthebbers zijn nog niet tot beschaving gekomen en voeren op dit moment een volstrekt ongerechtvaardigde oorlog die in strijd is met het internationaal recht.  De Oekraïense havenstad Mykolaiv was dit weekend opnieuw het toneel van zinloos geweld van Russische zijde.

Voor de zoveelste keer en in het zoveelste recente weekend op een rij. Bij de Russische aanval kwamen afgelopen weekend de Oekraïense graanmagnaat Oleksiy Vadartursky en zijn vrouw om het leven. Vadartursky bezat bij leven een graan-imperium genaamd Nibulon met een eigen scheepswerf en eigen vloot aan transportschepen die het graan vanaf de eigen terminal in de Zwarte Zee, eveneens in Mykolaiv gelegen, de wereld over vervoerden. Zakelijk was voor het bedrijf 2021 een topjaar. 2022 een jaar met louter rampspoed.

Logo van het Oekraïense graanbedrijf Nibulon

Er zijn serieuze aanwijzingen dat de twee niet zomaar en toevallig om het leven zijn gekomen, maar dat het een gerichte en opzettelijke actie was van Russische zijde. Evenwel kon deze maandag het eerste Oekraïense graanschip de haven van Odessa verlaten na bemiddeling van de Turken en de Verenigde Naties, zonder te worden aangevallen door de Russen. Geen ongevaarlijke tocht gelet op de hoeveelheid zeemijnen die er thans drijven en de Russische militaire aanwezigheid in het gebied. De zeemijnen zijn voornamelijk gelegd door de Oekraïense marine om een Russische invasie via de kust van o.a. Odessa te bemoeilijken.

Het wapen van de oblast Mykolaiv

Mykolaiv of in het Russisch Nikolaev, een havenstad aan de Zwarte Zee. De eerste nederzettingen zijn bekend uit de Griekse tijd, zo 500 voor Christus. Er werd in 2018 zelfs een Grieks scheepswrak uit die tijd aangetroffen in de nabije omgeving. De noordelijke kustgebieden in Zwarte Zee maakte toen deel uit van Griekse kolonisaties.  Het wapen van de gelijknamige oblast Mykolaiv heeft niet voor niets een Griekse amfoor in het wapen staan. Zo dicht en zo nabij zijn onze culturen. Zo dicht en zo nabij speelt zich deze oorlog af. En zo leren wij via de geschiedenis meer over de regio waar anders bijna niemand een woord over spreekt wegens “niet interessant genoeg”. Hier in dit deel van Oekraïne liggen de wortels van de Europese beschaving. Een beschaving die in al die millennia en eeuwen getart is door oorlogszuchtige types. Zelfs de stad Mykolaiv zelf is een gevolg van de Russisch-Turkse oorlog,  1787-1792.  Het gebied werd veroverd door de Russen gedurende die oorlog. De Russische Prins Grigory Potemkin, algemeen gouverneur namens het Rijk Novorossiya gaf opdracht tot de bouw van de stad. Vandaag? Puin, puin en nog een puin. Kapot geschoten door….inderdaad, de Russen. De eerste onder Russisch mandaat gebouwde scheepswerf in Mykolaiv dateert al van 1788.

Zicht op het strand en de haven van Vlissingen, Nederland
Foto. © Peter-Vincent Schuld

To het begin van de oorlog was Mykolaiv een van de belangrijkste transport hubs met railverbindingen, havens voor de binnenvaart, een zeehaven aan de Zwarte Zee en een eigen vliegveld. In 2018 werd er tijdens een werkbezoek aan de haven van Mykolaiv een samenwerkingsakkoord getekend met de Nederlands-Belgische North Sea Port dat de havens van Gent, Terneuzen en Vlissingen omvat. Inderdaad, hetzelfde Vlissingen waar de Noord-Nederlandse vloot met een enkele galei lag die het opnam tegen de Spanjaarden met 8 galeien. Een grensoverschrijdende haven, de 10e in Europa qua grootte gelegen op gronden en in wateren waar tot en met 1944 oorlogen uitgevochten werden en waar op 1 november 1944 een einde aan kwam met de bevrijding van Vlissingen.


Kan deze waanzin in Europa alstublieft definitief stoppen?