Zijn zorgen Poetin terecht? Turkse wapenleveranties aan Georgië zijn een hard feit.

0
Overdracht militair materieel van Turkije aan Georgië Foto: © Georgisch Ministerie van Defensie

door Peter-Vincent Schuld

De Russische president Vladimir Poetin is verbolgen over het feit dat de NAVO haar invloed uitbreidt naar landen die tot de voormalige Sovjet-Unie behoorden. Met name Oekraïne en Georgië vormen een doorn in het oog van Poetin. Maar heeft Poetin niet ergens een punt? Dat is de vraag waar uiteindelijk de geschiedenis een definitief antwoord op zal formuleren. We moeten in deze de Russische binnenlandse politiek, die wel een zekere rol van belang speelt, even los zien van de geopolitieke bewegingen.

Bij een zoektocht stuitten we op onder meer persberichten en videobeelden. Persberichten en beelden die we hebben onderzocht op authenticiteit. De makers kozen ervoor om een massaal karakter te duiden. De berichten waren zodanig gemaakt en met professionele kennis hoe je de beleving van burgers en politici op zijn minst kunt ¨beïnvloeden. Dat is een onderdeel van de zogeheten “psy ops”. Deze uitdrukking betekent nieuws en of propaganda, al dan niet in gecombineerd. Al dan niet gebaseerd op feitelijkheden, maar die zeker inwerken op de psychologie van mensen. Een heel gebruikelijk “wapen” bij militaire organisaties. Maar gelijk een vuurwapen, je kunt het wapen “psy ops” ten goede en ten kwade gebruiken, maar eens het projectiel in de vorm van een kogel of in de vorm van beeld is afgevuurd, kun je voorafgaand de impact inschatten en berekenen, maar nooit met 100% zekerheid vaststellen wat het totale gevolg is.

In november 2020 en rond de 24e januari van het afgelopen jaar doneerde Turkije een enorme hoeveelheid militair materieel bestaande uit gepantserde rups- en interventievoertuigen, lasergestuurd defensiematerieel, bussen en grondverzetmaterieel aan het Georgische leger. Dat heeft het op zijn beurt verdeeld onder diverse gevechts- en genieregimenten.

Ceremonie rond militair materieel van het Georgisch leger
Beeld: © Georgisch Ministerie van Defensie

Maar, wacht even… euh, wat is Turkije ook al weer? Inderdaad: NAVO-lid. Een NAVO-lid dat tegen de wil van de Amerikanen en eigenlijk de gehele NAVO een raketsysteem kocht bij de Russen en nu wapens levert aan een land dat nu niet zo heel erg goed bevriend is met Moskou. De facto begonnen de wapendonaties door de Turken publiek te worden in november 2020 en dat is nog net in de tijd dat oom Donald nog in het Witte Huis zat. 

Vlag van de Turkse landmacht


De inauguratie van oompje G.I. Joe Biden vond plaats op 20 januari 2021. Biden heeft de Turkse wapenlevering dus niet verhinderd. Misschien toch oude wijn in nieuwe zakken? Het is bekend dat Oom Donald graag mijnheer Erdogan aan de lijn had. Waren het nu vrienden of vijanden? In het gecreëerde circus van de chaostheorie weet je het maar nooit. Soms is het beter om je vermeende vriend rare dingen te laten doen, zodat je later een argument hebt om de vriendschap te verbreken. Tja, zo werkt het nu eenmaal in de geopolitiek. Bovendien leek Trump er weinig rekening mee gehouden te hebben dat Joe Biden zijn plaats in het Witte Huis zou overnemen. Want waar haalt Turkije het budget vandaan om de Georgiërs zo massaal van militair materieel te voorzien? Het is niet zo dat de Turkse economie zo floreert. De Turkse lira is net zoals de Turkse economie, het aanzien van Turkije en de waarde van de Turkse president Erdogan zélf, teruggevallen naar de waarde van wat je in de vuilnisbak dondert.

Een financiële injectie van de Amerikanen? Eentje van de Britten? Of heeft de Europese Unie uiteindelijk de rekening betaald wegens de min of meer door Turkije van de EU afgeperste sommen om vluchtelingen niet de grens met de EU te laten oversteken? Het lijkt weinig voorstelbaar dat de Turken dit geheel uit eigen zak betaald hebben. De christelijke Georgiërs en de islamitische Turken mogen dan wel formeel een defensieve samenwerking hebben, hartsvriendinnen zullen het nooit worden. Opportunisme. Dat is het eerste woord dat je in de geopolitiek leert begrijpen.

Het tweede woord is “strategisch”, want Turkije ligt verduveld strategisch op de grens tussen Azië en het Europese continent. Het zou een land kunnen zijn dat de beschaving en de banden tussen Europa en de Oriënt naar ongekende hoogte had kunnen brengen en het letterlijk moordende en verstikkende islamisme mee had kunnen vernietigen. Maar niks is minder waar sinds de Turkse president Erdogan neo-Ottomaans gedrag vertoont. Dat Ottomaans gedrag loopt altijd uit op oorlog met de Russen, zo leert ons de geschiedenis. Maar Erdogan leest blijkbaar liever darmkwalen veroorzakende versjes uit de koran dan een geschiedenisboek . Ziedaar het bewijs voor de ondraaglijke nutteloosheid van zijn bestaan.

Vlag met embleem Euraziatische tegenhanger van de NAVO, de CSTO
Beeld: © CSTO

NAVO-lid Turkije leverde wapens aan Georgië. Geen gerucht, hard feit. Punt. Dus als Poetin het heeft van een oprukkende invloed van de NAVO in zijn achtertuin, dan heeft hij een punt. Poetin die zijn eigen Euraziatische militaire verdragsorganisate CSTO, de tegenhanger van de NAVO, bestaande uit voormalige Sovjet-staten in de afgelopen decennia qua deelnemende landen zag inkrimpen.

Georgië was in 2008 nog in oorlog met Rusland, omwille van het feit dat Zuid-Ossetië zich had afgescheiden van Georgië en de zelfstandige republiek Zuid-Ossetië had uitgeroepen. Een republiek die internationaal niet werd erkend, op Rusland en een paar andere landen na. Maar, als er een Zuid-Ossetië is, moet er ook een Noord-Ossetië bestaan. En dat is ook zo: als autonome republiek binnen de Russische Federatie.

De vlag van Noord-Ossetië en…. Zuid-Ossetië

Beide Ossetiës hebben bovendien ook nog eens dezelfde vlag. Het uiterste oosten van het Europese continent is een lappendeken van oude landen, republieken en koninkrijken. De natiestaat is verbrokkeld in stukjes om het nooit meer uitgepuzzeld te krijgen.

Ziehier de natiestaat als een mislukt concept wegens geschiedkundige en volkenkundige realiteiten en twisten. Dat krijg je als je arbitrair grenzen gaat trekken, niet zelden na oorlogen of politieke oprispingen die ver verwijderd liggen van de geschiedkundige bron. Maar wat is dat Ossetië? Daarvoor moet u Rusland echt zien als een federatie van republieken: we spreken niet voor niets over de Russische federatie.

Vlag van Karbadië-Balkaria

Vanuit die realiteit mag ik u vertellen dat het Russisch Noord-Ossetië is gesitueerd tussen Kabardië-Balkarië in het westen en Ingoesjetië in het oosten. In het zuiden grenst het aan ….. Zuid-Ossetië, formeel onderdeel van Georgië.

Hoe tof zou het zijn als de burgers gewoon zonder twisten konden hobbelen van Georgië naar Ingoesjetië om daar te gaan shoppen of op vakantie te gaan zoals wij Nederlanders en Belgen naar Italië en Spanje trekken? We zouden wel gek zijn als we onze meningsverschillen gewapenderhand zouden oplossen. Nee, dan liever discussies aan de onderhandelingstafel, in de wetenschap dat men in het buitenland vaak meer met bewondering naar het instituut Europese Unie kijkt dan wijzelf. Dit laatste deel van de zin komt overigens niet uit mijn mond, maar is de terechte conclusie van Facts-collega Koos van Houdt.

Vlag van Ingoetsjetjië

Enfin, we hebben het over landen waar u wellicht weinig of nimmer van heeft gehoord, maar het zijn landen, het zijn republieken, met allemaal een zeer lange geschiedenis die bepalend is geweest voor hoe de geopolitieke wereld er nu uitziet. Landen op de grens van het Europese continent. Maar denkt u dat dit een Joe Biden boeit? Ik denk heel beeldend en zie Biden al de naam van de republiek Ingoesjetië uitspreken. Bij het gorgelen van Ingoe is het waarschijnlijk net alsof hij zijn laatste gorgel en adem uitstoot, fonetisch te duiden als Inghgggggggggoefffff. Oogjes dicht en laat de lijkschouwer maar komen.

En Ossetië, in de uiterste uithoek van Europa? Ik vrees dat Biden na het lezen van de laatste lettergrepen “tië” de eerste twee lettergrepen zijnde “os” en “se” al weer meteen is vergeten. G.I. Joe moet aan zijn rust gaan denken, dat is beter voor de man zelf, de Amerikaanse bevolking en de rest van de wereld. Ik gun Joe Biden absoluut zijn politieke rust…. het liefst in vrede. Maar wat is vrede? In feite niet meer is dan een vorm van stabiliteit voor onbepaalde duur.

Geld verzenden naar thuisland Georgië en haar banken via het money transferbedrijf Ria Foto: © Peter-Vincent Schuld

De internationale gemeenschap moet zich vooral niet bemoeien met regio’s waarvan zij de volkenkundige realiteit niet begrijpt. Dan stook je vuren op en veroorzaak je het tegendeel van wat je wellicht beoogt, namelijk instabiliteit en gewapende conflicten met alle menselijke tragedies van dien. En Georgië is een zeker aandachtsgebied waar je met de grootst mogelijke voorzichtigheid moet opereren omdat het land een broze rechtsstaat kent die voorzichtig in ontwikkeling is en waarbij je niks direct kunt forceren. Het land is niet erg rijk en is al blij dat de in het buitenland verblijvende Georgiërs centjes naar hun moederland overmaken, zodat er toch wat geld in de Georgische economie belandt. Destabiliseer dit Europese land dus niet verder.

Vlag van Abchazië

Maar had Georgië niet nog een akkefietje? Jazeker. Abchazië. Abchazië is gewoon Europa. De internationale gemeenschap beschouwt Abchazië als een onderdeel van Georgië met uitzondering van Rusland, Venezuela en Nicaragua. Abchazië heeft een mild klimaat waarin wijnranken en tabaksplanten goed gedijen en waar het aan de noordzijde van de Zwarte Zee aldaar niet slecht toeven is. Kom, we boeken een vakantietripje naar Abchazië. Weekendje weg. En waarom niet? Het is echt niet zo dat als u daar aankomt, u meteen het voorwerp wordt van standrechtelijke executie of dat uw meegebrachte kinderen in beslag genomen worden om verplicht geiten te gaan hoeden. Alleen terughoudendheid van westerse zijde en onderlinge stille diplomatie kunnen het leven van de inwoners zekerder, veiliger en stabieler maken. Door westers schreeuwend gekrakeel ontneem je de direct betrokken landen de kalmte en de rust om te kijken wat de mensen onderling met elkaar doet verbinden in plaats van wat hen scheidt. Vaak is dat veel meer dan we in eerste instantie denken. In de huidige constellatie genaamd realiteit zijn Zuid-Ossetië en Abchazië voor Georgië echt van belang om ze binnen hun staatsgrenzen te houden en dus leven de Georgiërs op gespannen voet met Rusland.

Christelijk Georgië. Zeer oude muurschilderingen in een orthodoxe kerk in Kutasi, Imreti, Georgië
Foto: © Peter-Vincent Schul
d

Maar zonder expliciet partij te trekken voor Rusland of Georgië kun je in betrokkenheid met alle actoren en de reguliere bevolking in die regio veel meer betekenen en het vertrouwen winnen. Want dat is wat de actoren in die landen zo kort na en bij de Zwarte Zee van elkaar doet scheiden: het gebrek aan onderling vertrouwen.

Blik op de Bosporus in Turkije
Foto: RAGD /Schuld

Maar u hoorde net het woord Zwarte Zee vallen. Welke rivieren verbinden de Zwarte Zee met de rest van de beschaafde wereld? Inderdaad: de Bosporus en de Dardanellen en deze lopen door…..Turkije. Wie naar de Zwarte Zee wil, zal toch de Bosporus en de Dardanellen moeten doorkruisen. Om de vrije handelsvaart te garanderen, werd in 1936 het Verdrag van Montreux gesloten met als verdragspartners alle landen aan de Zwarte Zee of landen die daar zeer nauw bij betrokken zijn: Roemenië, de Sovjet-Unie, Bulgarije, het Verenigd Koninkrijk, Japan en Turkije.
De VS ontbreken in dit akkoord. Het geeft Turkije de controle, onder voorwaarden, van al het scheepvaartverkeer.

Blik op de Zwarte Zee vanuit de haven van Odessa, Oekraïne
Foto: © Peter-Vincent Schuld

Het voorziet in de vrije doorvaart van civiele schepen en beperkt in enige mate het militair scheepvaartverkeer. Zo kunnen bijvoorbeeld vliegdekschepen niet vrij de zeestraten doorvaren. Dat vindt Turkije, opportunistisch als het is, niet prettig. Het land wil nu een nieuw zeevaartkanaal aanleggen dat niet onderworpen is aan het Verdrag van Montreux en dus ook zwaar militair scheepvaartverkeer kan doorlaten. Gelet op het politiek promiscue gedrag van huidig Turkije, is het maar de vraag of dit nu wel zo verstandig is. Turkije zo kort mogelijk houden is het verstandigste advies aan de internationale gemeenschap wat je maar kan bedenken.

Of het nu wapenleveringen aan Georgië zijn of de aanleg van een zeekanaal, de Turken moet je altijd in de gaten houden. Want aan het excuus van vandaag kan morgen een andere uitleg gegeven worden. Een reden temeer om Erdogan en zijn club niet te veel speelruimte te geven in de hoop op een meer geciviliseerd regime.

  • Correctie: In een eerdere versie van dit verhaal toonden wij beelden van Turkse overdrachten en transporten van Turks legermaterieel. Ondanks dat 3 onafhankelijk bronnen ons de authenticiteit garandeerden, bleken de beelden wel authentiek maar niet de locatie en de omstandigheid. Dit is ook de reden waarom wij zelf zoveel mogelijk het Europese continent en daarbuiten afreizen om zelf de beelden te maken en niet afhankelijk te zijn van derden. Beelden die wij in eigen huis geproduceerd hebben en thans produceren zijn qua plaats en inhoud altijd journalistiek correct te verantwoorden.
  • Wij proberen zoveel mogelijk zelf ter plaatse te gaan voor zover wij in de gelegenheid zijn. Wij reizen aanhoudend door Europa en daarbuiten zoals u weer met de komende verhalen zelf kunt vaststellen. Blijf ons steunen zodat wij zelf ter plaatse te blijven kunnen gaan. U kunt ons steunen via factsfound.backme.org.